Secondary Adv

4 kontinente te reja do formojne boten pas 200 milione vjetesh

Share on Google+

Shtresa e jashtme e Tokës, është e përbërë nga copa të thyera të cilat quhen pllaka tektonike dhe lëvizin rreth planetit me shpejtësi prej disa centimetra në vit. 

 

Çdo herë ato bashkohen dhe kombinohen në një superkontinent, i cili mbetet për disa qindra milionë vjet para se të ndahet. Pllakat pastaj shpërndahen dhe lëvizin larg njëra-tjetrës, derisa ata përfundimisht, pas një tjetër 400-600 milion vjet kthehen së bashku përsëri. Superkontinenti i fundit, Pangea, u formua rreth 310 milionë vjet më parë dhe filloi të shpërbëhej rreth 180 milionë vjet më parë.

 

Është sugjeruar që superkontinenti i ardhshëm do të formohet në 200-250 milion vjet, prandaj aktualisht jemi rreth gjysmë rruge përmes fazës së shpërndarë të ciklit aktual të superkontinentit. Pyetja është: si do të formohet superkontinenti i ardhshëm, dhe pse? Ekzistojnë katër skenare themelore për formimin e superkontinentit të ardhshëm: Novopangea, Pangea Ultima, Aurica dhe Amasia. Secili formim varet nga skenarë të ndryshëm, por në fund të fundit janë të lidhura me atë se si Pangea u nda dhe se si kontinentet e botës po lëvizin sot. Shpërthimi i Pangea çoi në formimin e oqeanit Atlantik, i cili ende po përhapet dhe po bëhet më i gjerë sot. 

Rrjedhimisht, oqeani Paqësor është duke u mbyllur dhe duke u ngushtuar. Atlantiku, përkundrazi, ka një kreshtë të madhe oqeani që prodhon pllaka të reja oqeanike, por është vetëm shtëpia e dy zonave: Lesser Antilles Arc në Karaibe dhe Scotia Arc ndërmjet Amerikës Jugore dhe Antarktidës. Nga këto katër skenarë ne besojmë se Novopangea është më e mundshme. Është një përparim logjik i drejtimeve domethënëse të pllakave kontinentale, ndërsa tre të tjerë supozojnë se një proces tjetër vjen në lojë. Hetimi i së ardhmes tektonike të Tokës na detyron të shtyjmë kufijtë e njohurive tona dhe të mendojmë për proceset që e formësojnë planetin tonë për periudha të gjata kohore.

Gjithashtu, na bën të mendojmë për sistemin e Tokës në tërësi dhe ngremë një sërë pyetjesh të tjera, si  për shembull  cila do të jetë klima e superkontinentit të ardhshëm? Si do të përshtatet qarkullimi i oqeanit? Si do të zhvillohet dhe përshtatet jeta? Këto janë llojet e pyetjeve që shtyjnë më tej kufijtë e shkencës, sepse shtyjnë kufijtë e imagjinatës sonë. 


Më të lexuarat