BQE pritet të rrisë sërish interesat, inflacioni në Eurozonë arrin në 3.3 për qind
Banka Qendrore Europiane pritet të rrisë sërish normat e interesit në mbledhjen e 10 shtatorit, pasi inflacioni në Eurozonë arriti në 3.3 për qind në gusht.
Rritja e fortë e kostove të energjisë po ushtron presion mbi çmimet, ndërsa tregjet presin që norma e depozitave të rritet nga 2.25 për qind në 2.50 për qind.
Çmimet më të larta të energjisë janë faktori kryesor që po nxit inflacionin në Eurozonë, sipas një analize të ekonomistëve të BQE-së Kristina Barauskaitė Griškevičienė dhe Claus Brand. Ata vlerësojnë se vala aktuale inflacioniste ndryshon ndjeshëm nga ajo e viteve 2021-2022, kur rritja e çmimeve u nxit njëkohësisht nga faktorë të ofertës dhe kërkesës.
“Këtë herë dominon goditja nga oferta e energjisë, ndërsa kërkesa dhe stimujt nga politikat publike kanë një rol të kufizuar. Këto dallime janë thelbësore për të shpjeguar pse reagimi i politikës monetare është i ndryshëm”, shkruajnë ekonomistët.
Goditja aktuale lidhet pjesërisht me luftën që vazhdon në Lindjen e Mesme dhe mbylljen e mëpasshme të Ngushticës së Hormuzit. Sipas analizës, faktorët negativë nga oferta e energjisë përbënin rreth 90 për qind të rritjes së inflacionit të energjisë ndërmjet janarit dhe majit 2026. Gjatë së njëjtës periudhë, politikat monetare dhe fiskale ushtruan vetëm një presion të lehtë në kahun rënës mbi inflacionin e energjisë.
Tregjet presin rritjen e normës në 2.50 për qind
Pas shpërthimit të luftës në Lindjen e Mesme në fund të shkurtit, BQE-ja nuk ndërhyri menjëherë me rritjen e normave. Rritja e parë u bë më 11 qershor, kur norma e depozitave kaloi nga 2 për qind në 2.25 për qind, duke shënuar rritjen e parë në tre vjet.
Edhe në skenarin më optimist të BQE-së në atë periudhë, që parashikonte një përfundim të shpejtë të luftës, inflacioni nuk pritej të rikthehej në objektivin prej 2 për qind përpara vitit 2027. Ndërkohë, konflikti ka vijuar dhe inflacioni u rrit nga 2.9 për qind në korrik në 3.3 për qind në gusht.
Në këto kushte, tregjet presin që BQE-ja të rrisë përsëri normën e depozitave, nga 2.25 për qind në 2.50 për qind, në mbledhjen e 10 shtatorit. Sipas analizës së ekonomistëve të institucionit, reagimi i politikës monetare këtë herë është më “gradual”, ndryshe nga vitet 2021-2022, kur BQE-ja i rriti normat në mënyrë të fuqishme dhe të vazhdueshme.
Si ndryshon nga vala inflacioniste e viteve 2021-2022
Vala e mëparshme inflacioniste u shkaktua nga një kombinim faktorësh të mëdhenj dhe të paprecedentë si nga oferta, ashtu edhe nga kërkesa. Energjia luajti një rol të rëndësishëm, por nuk ishte faktori i vetëm.
Në anën e ofertës ndikuan ndërprerjet në zinxhirët globalë të furnizimit dhe goditjet në furnizimin me energji, veçanërisht pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia. Nga ana tjetër, kërkesa u rrit me shpejtësi pas pandemisë dhe u përforcua nga politikat fiskale dhe monetare lehtësuese.
Në situatën aktuale, sipas ekonomistëve të BQE-së, presioni vjen kryesisht nga oferta e energjisë, çka shpjegon edhe qasjen më graduale të institucionit ndaj rritjes së normave të interesit.
k.jpg)