Qeveria ndryshon ligjin për objektet e konfiskuara, si do mbrohen blerësit me kontrata porosie

03-09-2026

Ndryshimet synojnë përfundimin e objekteve të konfiskuara dhe njohjen e të drejtave të blerësve dhe pronarëve të truallit.

Qeveria ka miratuar ndryshimet në ligjin për administrimin e objekteve të konfiskuara, duke propozuar një model të ri dhe të integruar për trajtimin e ndërtimeve pa leje të konfiskuara. Nisma synon t'u japë zgjidhje problematikave që lidhen me përfundimin e punimeve të lëna përgjysmë, njohjen e pagesave të kryera nga blerësit me kontrata porosie dhe respektimin e të drejtave që rrjedhin nga kontratat me pronarët e truallit të lidhura përpara konfiskimit të objektit. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Drafti “Për disa ndryshime dhe shtesa në ligjin nr. 66/2023, ‘Për administrimin e objekteve të konfiskuara si ndërtime pa leje, me qëllim përdorimin e tyre për interes publik apo strehim social, si dhe zbutjen e pasojave sociale të shkaktuara’” parashikon fillimisht krijimin e një fondi të veçantë të dedikuar për ndërtimet pa leje. Ky fond do të përdoret për veprimtarinë dhe zhvillimin e objekteve pa leje që janë konfiskuar dhe kanë kaluar në administrimin e Agjencisë së Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara (AAPSK), përfshirë përfundimin e punimeve të nevojshme. Objektet e konfiskuara me vendim gjykate do të administrohen nga AAPSK-ja.

Si do të njihen të drejtat e blerësve me kontrata porosie

Një pjesë e rëndësishme e ndryshimeve lidhet me të drejtat e personave që kanë blerë njësi me kontrata porosie dhe të pronarëve të truallit. Për personat e tretë që kanë kryer pagesa ndaj subjektit zhvillues, drafti parashikon njohjen proporcionale të detyrimit financiar të paguar, me kusht që pagesa të jetë kryer nëpërmjet sistemit bankar dhe të mbështetet në një kontratë të hartuar përpara noterit dhe të regjistruar në regjistrat përkatës të Agjencisë Shtetërore të Kadastrës përpara konstatimit të paligjshmërisë së ndërtimit.

Edhe pronarëve të truallit do t'u njihet pjesa takuese sipas kontratës noteriale të lidhur për zhvillimin e ligjshëm të pronës, me kusht që kontrata të jetë regjistruar në ASHK përpara datës së konstatimit të paligjshmërisë. Pronarët do të mund të përfitojnë njësitë që u takojnë sipas marrëdhënies së mëparshme me zhvilluesin, pasi objekti të përfundojë dhe të regjistrohet si ndërtim i ri.

Grupi i punës pranë AAPSK-së do të vlerësojë çdo objekt

Projektligji parashikon ngritjen pranë AAPSK-së të një grupi pune, i cili do të vlerësojë objektet e konfiskuara dhe proceset e zhvillimit të tyre. Grupi do të konstatojë pjesën takuese të pronarëve të truallit dhe detyrimet financiare të paguara nga personat e tretë, si dhe do të përcaktojë mënyrën e administrimit dhe shfrytëzimit të objekteve të konfiskuara ose të pjesëve takuese të tyre.

Për kryerjen e këtyre vlerësimeve, grupi do të mund të marrë të dhëna nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës, institucionet përgjegjëse për zhvillimin dhe planifikimin e territorit, ministria përgjegjëse për administrimin e pronës shtetërore, Dhoma Kombëtare e Noterisë, Ministria e Drejtësisë, bankat e nivelit të dytë dhe institucione të tjera publike. Ai do të vlerësojë rast pas rasti gjendjen e objekteve dhe mund të propozojë kalimin e tyre në administrim, përdorim të përkohshëm, dhënie me qira apo në pronësi të institucioneve dhe enteve publike.

AAPSK-ja do të ketë të drejtë të marrë edhe shërbime nga ekspertë të fushës për vlerësimin financiar dhe teknik të objekteve. Pagesat e ekspertëve do të mbulohen nga fondi i dedikuar për ndërtimet pa leje, ndërsa raportet e tyre do të shërbejnë si bazë për vlerësimin e grupit të punës.

Hapet mundësia për legalizimin e disa objekteve

Projektligji parashikon trajtim të veçantë për objektet me shkelje të lejes së ndërtimit, ku punimet e ndërtimit në strukturë kanë përfunduar dhe njësitë individuale posedohen ose përdoren nga persona të tretë që kanë kontrata noteriale me investitorin ose subjektin zhvillues. Për këto raste parashikohet mundësia që objektet të legalizohen dhe regjistrohen sipas ligjit nr. 20/2020 “Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë në Republikën e Shqipërisë”.

Në këto raste, AAPSK-ja mund t'i kërkojë Agjencisë Shtetërore të Kadastrës vijimin e procedurave përkatëse të legalizimit dhe regjistrimit, duke krijuar kështu një mekanizëm për trajtimin e njësive që tashmë janë në posedim ose përdorim nga blerësit.

Si do të përfundojnë objektet e lëna përgjysmë

Një kapitull i veçantë i projektligjit i kushtohet objekteve me investim të papërfunduar. AAPSK-ja do t'i marrë në dorëzim, regjistrojë, inventarizojë dhe ruajë objektet e konfiskuara deri në zbatimin e një prej formave të zhvillimit. Pas njohjes me kërkesat e institucioneve apo enteve publike, interesat e pronarëve të truallit dhe të personave të tretë, do të vlerësohet destinacioni i objektit, pjesët takuese të pronarëve të truallit dhe masa e detyrimit financiar që u njihet personave të tretë.

Për zhvillimin e objekteve me investim të papërfunduar, AAPSK-ja, bazuar në raportin e ekspertit të licencuar, do të vlerësojë kostot për kryerjen e punimeve totale të nevojshme për vënien e objektit në funksion, përfundimin e ambienteve të përbashkëta dhe përfundimin e ambienteve që i përkasin pronësisë shtetërore.

Bllokim llogarish dhe asetesh nëse zhvilluesi nuk paguan

Për çdo objekt do të bëhet një vlerësim rast pas rasti. Në varësi të objektit të konfiskuar, për tejkalime nga 2–10%, shpenzimet për përfundimin e punimeve të pakryera do të kryhen nga subjekti zhvillues, zbatues, mbikëqyrës ose kolaudues, sipas angazhimit të marrë në fazën fillestare të ndërtimit. Nëse subjekti nuk i kryen këto punime, projektligji parashikon bllokimin e llogarive bankare dhe pasurive të tij për të mbuluar shpenzimet.

Në rastet kur objekti i konfiskuar ka tejkalim të lejes së ndërtimit mbi 10%, eksperti i licencuar i kontraktuar nga AAPSK-ja do të përcaktojë vlerën e nevojshme për punimet në ambientet e përbashkëta që duhen realizuar për përfundimin e objektit. Vlera do t'i njoftohet subjektit zhvillues, zbatues, mbikëqyrës ose kolaudues për pagesë dhe, në rast mospagimi, mund të merren masa për bllokimin e llogarive bankare apo aseteve të tij.

Projektligji parashikon gjithashtu trajtimin e objekteve të konfiskuara përpara hyrjes në fuqi të ndryshimeve dhe ruajtjen e të drejtave të parablerjes të krijuara sipas legjislacionit të mëparshëm. Në tërësi, nisma synon kalimin nga një administrim i shpërndarë i objekteve të konfiskuara në një model të centralizuar pranë AAPSK-së, me një fond financiar të dedikuar dhe procedura të posaçme për zhvillimin, përdorimin, shitjen dhe përfundimin e këtyre objekteve.

Burimi: Monitor