8 për qind e shqiptarëve nuk përballojnë ekzaminimet mjekësore, e dyta më e lartë në Europë

Shqipëria renditet ndër vendet europiane ku kostoja përbën pengesën më të madhe për marrjen e kujdesit të nevojshëm shëndetësor.

Në vitin 2024, 8 për qind e popullsisë 16 vjeç e lart raportoi se nuk kishte kryer një ekzaminim mjekësor të nevojshëm për shkak se ishte shumë i shtrenjtë.

Sipas të dhënave më të fundit të disponueshme të Eurostat, vetëm Greqia paraqet një nivel më të lartë, me 8.8 për qind në vitin 2025. Mesatarja e Bashkimit Europian për vitin 2025 ishte vetëm 1 për qind. Pas Greqisë dhe Shqipërisë, diferenca është e ndjeshme, me 2.5 për qind në Letoni, 2 për qind në Rumani, 1.9 për qind në Francë dhe 1.6 për qind në Itali.

Kostoja mbetet pengesa kryesore në Shqipëri

Në Shqipëri, përveç 8 për qind të popullsisë që në vitin 2024 raportoi pamundësinë për të përballuar koston, 1.5 për qind deklaroi se nuk kishte marrë ekzaminimin për shkak të listës së pritjes dhe 0.2 për qind për shkak të largësisë nga shërbimi. Të tria pengesat së bashku përfshinin 9.8 për qind të popullsisë.

Në BE, në vitin 2025, kostoja ishte pengesë për 1 për qind të popullsisë, listat e pritjes për 1.2 për qind dhe largësia nga shërbimi për 0.1 për qind. Të marra së bashku, këto tri pengesa prekën 2.4 për qind të popullsisë së BE-së.

Pengesat në Shqipëri nuk lidhen vetëm me sistemin shëndetësor. Në vitin 2024, 2 për qind e popullsisë 16 vjeç e lart deklaroi se kishte preferuar të priste për të parë nëse problemi do të përmirësohej vetë, duke e bërë këtë arsyen e dytë më të shpeshtë pas kostos, kur shkaqet analizohen veçmas.

Mungesa e kohës u raportua nga 1.8 për qind e popullsisë, krahasuar me 1.6 për qind në vitin 2023 dhe 1.5 për qind në 2022. Ndërkohë, 0.2 për qind përmendi frikën nga mjeku, spitali, ekzaminimi ose trajtimi, 0.1 për qind mosnjohjen e një mjeku apo specialisti të përshtatshëm dhe 1 për qind arsye të tjera.

Kur përfshihen të gjitha arsyet e raportuara nga Eurostat, 85.1 për qind e shqiptarëve deklaruan se në vitin 2024 nuk kishin pasur nevoja të paplotësuara për ekzaminime mjekësore, ndërsa 14.9 për qind raportuan të paktën një nevojë të paplotësuar.

Shqipëria mbi vendet e rajonit për pengesën financiare

Edhe krahasuar me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, Shqipëria paraqet nivelin më të lartë të moskryerjes së ekzaminimeve për shkak të kostos. Në Serbi, të dhënat e vitit 2025 e vendosin këtë tregues në 1.1 për qind, ndërsa në Maqedoninë e Veriut ishte 1.2 për qind në vitin 2024 dhe në Malin e Zi 0.3 për qind.

Për Bosnjë-Hercegovinën, e dhëna më e fundit është 0.4 për qind dhe i përket vitit 2023, ndërsa për Kosovën nuk ka të dhëna në serinë e përdorur.

Pagesat nga xhepi arrijnë në 48.27 për qind të shpenzimeve shëndetësore

Të dhëna të tjera të Eurostat tregojnë se konsumi individual për shëndetësinë në Shqipëri ishte 662 euro për banor në vitin 2025, kundrejt mesatares prej 3,675 eurosh në BE. Edhe pas eliminimit të efektit të diferencave të çmimeve, konsumi real i mallrave dhe shërbimeve shëndetësore në Shqipëri ishte vetëm rreth 40 për qind e mesatares europiane.

Sipas Bankës Botërore, në vitin 2023, 48.27 për qind e shpenzimeve korrente për shëndetësinë në Shqipëri paguheshin drejtpërdrejt nga familjet, niveli më i lartë në Europë. Në BE, pagesat nga xhepi përbënin mesatarisht 14.9 për qind të shpenzimeve shëndetësore.

Burimet publike vendase financonin rreth 49.6 për qind të shpenzimeve korrente për shëndetësinë në Shqipëri, ndërsa në BE skemat e detyrueshme të sigurimit dhe skemat qeveritare mbulonin së bashku 80.6 për qind të faturës.

Si llogaritet treguesi

Të dhënat bazohen në treguesin e Eurostat për nevojat e vetëraportuara të paplotësuara për ekzaminim mjekësor, sipas arsyes kryesore të deklaruar. Anketa përfshin koston, largësinë dhe listat e pritjes, por edhe mungesën e kohës, mosnjohjen e një mjeku apo specialisti të përshtatshëm, frikën nga mjeku ose trajtimi, pritjen për të parë nëse problemi përmirësohet vetë dhe arsye të tjera.

Treguesi i referohet popullsisë 16 vjeç e lart dhe bazohet në vlerësimin e vetë personit nëse kishte nevojë për ekzaminim ose kujdes mjekësor, por nuk e mori apo nuk e kërkoi atë. Për Shqipërinë, të dhënat më të fundit janë të vitit 2024, ndërsa për BE-në, Greqinë dhe vendet e tjera ku informacioni është i disponueshëm është përdorur viti 2025. Për vendet pa të dhëna për vitin 2025 është përdorur viti më i fundit i disponueshëm.

Burimi: Eurostat, Banka Botërore

Më të lexuarat