BERZH: Investimet e huaja në Shqipëri të përqendruara te pronat
BERZH vlerëson se kapitali i huaj po përqendrohet te pronat, ndërsa forcimi i lekut dhe kostot po rëndojnë sektorët prodhues.
Ekonomia shqiptare vijon të rritet, por zgjerimi po mbështetet kryesisht nga administrata publike, pasuritë e paluajtshme dhe ndërtimi, ndërsa industria dhe bujqësia vazhdojnë të tkurren. Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) vlerëson se ekonomia shqiptare u rrit me 3.8% në vitin 2025 dhe me 3.7% në tremujorin e parë të vitit 2026.
Sipas BERZH, dobësimi i sektorëve prodhues lidhet me forcimin e lekut, kërkesën e dobët nga jashtë dhe rritjen e pagave, faktorë që po ushtrojnë presion mbi konkurrueshmërinë e ekonomisë shqiptare.
Investimet e huaja rriten, por kapitali përqendrohet te pasuritë e paluajtshme
Flukset neto të investimeve të huaja direkte u rritën me 11% me bazë vjetore në tremujorin e parë të vitit 2026. Megjithatë, sipas BERZH, këto flukse ishin të përqendruara kryesisht në sektorin e pasurive të paluajtshme dhe në ndërmjetësimin financiar.
Kjo do të thotë se rritja e kapitalit të huaj nuk është shoqëruar në të njëjtën masë me forcimin e sektorëve prodhues. Industria dhe bujqësia vijojnë të jenë nën presion, ndërsa ndërtimi dhe tregu i pronave mbeten ndër aktivitetet që po mbështesin zgjerimin ekonomik.
Turizmi dhe remitancat ngushtojnë deficitin e llogarisë korrente
Edhe zhvillimet në tregtinë e jashtme pasqyrojnë diferencat mes sektorit të shërbimeve dhe ekonomisë prodhuese. Deficiti i llogarisë korrente vijoi të ngushtohej në fillim të vitit 2026, i ndihmuar nga të ardhurat rekord nga turizmi dhe flukset e forta të remitancave.
Megjithatë, përmirësimi i llogarisë korrente nuk ka ardhur nga tregtia e mallrave. BERZH nënvizon se deficiti tregtar i mallrave vijoi të zgjerohej, duke treguar një ecuri më të dobët të sektorëve që prodhojnë dhe tregtojnë mallra krahasuar me shërbimet.
Forcimi i lekut dhe pagat ushtrojnë presion mbi konkurrueshmërinë
Turizmi po gjeneron më shumë të ardhura nga jashtë dhe sektori i pasurive të paluajtshme po tërheq kapital të huaj, ndërsa industria dhe bujqësia përballen me kushte më të vështira konkurruese. Forcimi i lekut ul vlerën në monedhën vendase të të ardhurave të eksportuesve, ndërsa rritja e pagave shton kostot e prodhimit.
BERZH identifikon forcimin e monedhës vendase, rritjen e pagave dhe kërkesën e dobët të jashtme si faktorë që po ushtrojnë presion mbi konkurrueshmërinë e ekonomisë shqiptare.
BERZH parashikon rritje ekonomike 3.5% në 2026 dhe 2027
Pavarësisht dobësive të sektorëve prodhues, BERZH ruan pritshmëri pozitive për ritmin e përgjithshëm të ekonomisë. Institucioni parashikon një rritje prej 3.5% në vitin 2026 dhe po 3.5% në vitin 2027.
Për vitin 2026, parashikimi është rritur me 0.1 pikë përqindjeje krahasuar me vlerësimin e qershorit. Rishikimi lidhet me reformat dhe investimet e lidhura me procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Megjithatë, BERZH rendit presionet mbi konkurrueshmërinë ndër rreziqet kryesore për perspektivën ekonomike të Shqipërisë. Mes rreziqeve përmenden gjithashtu faktorët klimatikë dhe luhatjet e çmimeve të energjisë të lidhura me konfliktin në Lindjen e Mesme.
k.jpg)