Viti 2025 po mbyllet me fitime më të ulëta për sektorin bankar
Përfitueshmëria e bankave ka hyrë në një fazë rënieje gjatë vitit 2025, e ndikuar nga normalizimi i normave të interesit dhe rritja e kostove të aktivitetit.
Rënie e treguesve të përfitueshmërisë
Viti 2025 po mbyllet me një performancë më të dobët financiare për sektorin bankar në Shqipëri. Të dhënat e Shoqatës Shqiptare të Bankave tregojnë se për 10-mujorin e këtij viti, kthimi nga kapitali aksionar zbriti në 15.86 për qind, nga 18.51 për qind që ishte në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Edhe kthimi nga aktivet shënoi rënie, duke u ulur në 1.63 për qind nga 1.88 për qind një vit më parë.
Fitimet në vlerë absolute në rënie
Rënia e përfitueshmërisë reflektohet edhe në fitimin total të sektorit. Për 10-mujorin 2025, fitimi neto i bankave arriti në 29.2 miliardë lekë, rreth 7 për qind më pak krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ky zhvillim shënon një kthesë pas disa vitesh rritjeje të fortë të fitimeve.
Efekti i normave të interesit po zbehet
Shkaku kryesor i kësaj rënieje lidhet me përfundimin e fazës së përfitimit maksimal nga cikli rritës i normave të interesit. Pas goditjes inflacioniste të vitit 2022, rritja e shpejtë e normave bazë nga bankat qendrore kishte sjellë rritje të fortë të të ardhurave nga interesat për bankat. Megjithatë, që nga viti 2024 normat e interesit kanë hyrë në trend rënës, duke ndikuar në uljen e normave referuese si Euribori dhe bonot e thesarit, që shërbejnë si bazë për çmimin e kredive.
Të ardhurat nga interesat nisin të tkurren
Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se të ardhurat neto nga interesat për 9-mujorin 2025 arritën në rreth 55.8 miliardë lekë, me një rënie vjetore prej 0.6 për qind. Kjo është hera e parë që nga viti 2019 që ky tregues shënon rënie, duke sinjalizuar një ngadalësim të qartë të burimit kryesor të fitimit për bankat.
Kostot po rriten me ritme të shpejta
Ndërkohë, presioni mbi shpenzimet e bankave mbetet i lartë. Shpenzimet për personelin gjatë 9-mujorit 2025 kaluan 14.4 miliardë lekë, me një rritje prej 12 për qind krahasuar me një vit më parë dhe në nivelin më të lartë historik për këtë periudhë. Edhe shpenzimet e tjera operative u rritën ndjeshëm me 15.4 për qind, duke arritur në 27.8 miliardë lekë.
Dixhitalizimi dhe siguria kibernetike shtojnë barrën financiare
Rritja e kostove lidhet jo vetëm me inflacionin në sektorin e shërbimeve, por edhe me nevojën në rritje për investime në dixhitalizim dhe siguri kibernetike. Bankat po përballen me kërkesa gjithnjë e më të larta për teknologji, mbrojtje të sistemeve dhe shërbime digjitale, të cilat po ndikojnë ndjeshëm në strukturën e shpenzimeve.
