Trump kërcënon me tarifa për Groenlandën, BE kundërpërgjigjet, nisin protesta në Kopenhagë
Presidenti amerikan Donald Trump paralajmëroi vendosjen e tarifave doganore ndaj disa vendeve europiane për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj aneksimit të Groenlandës, duke shkaktuar reagim të fortë nga Bashkimi Europian dhe protesta masive në Danimarkë.
Donald Trump deklaroi se nga 1 shkurti 2026 Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda do t’i nënshtrohen një tarife prej 10% për çdo mall të eksportuar drejt Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Sipas tij, nga 1 qershori 2026 tarifa do të rritet në 25% dhe do të mbetet në fuqi deri në arritjen e një marrëveshjeje për “blerjen e plotë dhe totale të Groenlandës”.
Protesta në Kopenhagë për autonominë e Groenlandës
Në Kopenhagë, disa mijëra qytetarë dolën në protesta kundër Donald Trumpit dhe ambicieve të tij ekspansioniste ndaj Groenlandës, duke riafirmuar të drejtën për vetëvendosje të popullit groenlandez. Protestat u zhvilluan paralelisht me vizitën e një delegacioni dypartiak të ligjvënësve amerikanë, që pritet të takohet me zyrtarë danezë dhe groenlandezë.
Sipas organizatës Uagut, e cila përfaqëson groenlandezët në Danimarkë, qëllimi i protestave është dërgimi i një mesazhi të qartë për respektimin e demokracisë dhe të drejtave themelore të njeriut në Groenlandë. Aktivistë dhe përfaqësues të shoqërisë civile theksuan se çështja nuk lidhet vetëm me Groenlandën, por me rendin ndërkombëtar dhe respektimin e sovranitetit.
Trump akuzon Europën dhe paralajmëron masa të forta
Presidenti amerikan akuzoi disa vende europiane se po luajnë një “lojë të rrezikshme” duke dislokuar trupa në Groenlandë. Ai deklaroi se këto veprime përbëjnë rreziqe të papranueshme për sigurinë globale dhe paralajmëroi se masat doganore janë të domosdoshme për t’i dhënë fund situatës.
Trump tha se tarifat do të jenë të detyrueshme derisa të arrihet një marrëveshje për Groenlandën, duke e lidhur drejtpërdrejt presionin ekonomik me objektivin politik të administratës së tij.
Reagimi i Bashkimit Europian
Presidenti i Këshillit Europian, Antonio Costa, deklaroi se Bashkimi Europian do të mbrojë në mënyrë të vendosur të drejtën ndërkombëtare dhe sovranitetin territorial, duke koordinuar një përgjigje të përbashkët të shteteve anëtare. Qeveria gjermane konfirmoi se është në kontakt të ngushtë me partnerët europianë për të përcaktuar reagimin e duhur.
Presidenti francez Emmanuel Macron i cilësoi kërcënimet tarifore si të papranueshme dhe theksoi se Europa do të përgjigjet në mënyrë të bashkuar nëse ato konfirmohen. Kryeministri britanik Keir Starmer u shpreh se Groenlanda është pjesë e Danimarkës dhe se e ardhmja e saj u përket vetëm groenlandezëve dhe danezëve.
Deklaratë e përbashkët dhe masa të mundshme
Danimarka, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda, Norvegjia, Suedia dhe Mbretëria e Bashkuar publikuan një deklaratë të përbashkët, ku theksojnë se kërcënimet nga Uashingtoni minojnë marrëdhëniet transatlantike dhe rrezikojnë një spirale të rrezikshme përshkallëzimi. Vendet u shprehën të përkushtuara për të qëndruar të bashkuara dhe për të mbështetur sovranitetin e tyre.
Ambasadorët e 27 vendeve anëtare të BE-së janë thirrur në një mbledhje urgjente, ku po shqyrtohen kundër-tarifa doganore ndaj SHBA-së me vlerë deri në 93 miliardë dollarë, si dhe masa të tjera, përfshirë kufizimin e aksesit të kompanive amerikane në tregun europian.
Paralajmërime për pasoja gjeopolitike
Liderë europianë dhe përfaqësues të industrisë paralajmëruan se vendosja e tarifave do të dëmtonte rëndë aleancën transatlantike dhe NATO-n. Disa vende kanë kërkuar aktivizimin e Instrumentit të Kundër-Shtrëngimit Ekonomik të BE-së, ndërsa eurodeputetë kanë paralajmëruar bllokimin e marrëveshjeve tregtare me SHBA-në.
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez paralajmëroi se çdo ndërhyrje ushtarake amerikane në Groenlandë do të krijonte precedent të rrezikshëm dhe do të dëmtonte rëndë stabilitetin ndërkombëtar.
Burimi: Shqiptarja
Më të lexuarat
