FMN paralajmëron në Davos: IA do të godasë tregun e punës, të rinjtë më të rrezikuarit
Inteligjenca artificiale do të jetë një “cunam që do të godasë tregun e punës”, me të rinjtë më të prekurit, paralajmëroi në Forumin Ekonomik Botëror drejtuesja e Fondit Monetar Ndërkombëtar.
Kristalina Georgieva u tha pjesëmarrësve në Davos se kërkimet e vetë FMN-së tregojnë se do të ketë një transformim të madh të kërkesës për aftësi, ndërsa teknologjia bëhet gjithnjë e më e përhapur.
“Presim që në vitet e ardhshme, në ekonomitë e avancuara, 60% e vendeve të punës të preken nga IA-ja, qoftë duke u përmirësuar, eliminuar apo transformuar – 40% në shkallë globale,” tha ajo. “Kjo është si një cunam që godet tregun e punës.”
Ajo sugjeroi se në ekonomitë e zhvilluara, një në dhjetë vende pune tashmë është “përmirësuar” nga IA-ja, duke rritur zakonisht pagat e këtyre punonjësve dhe duke sjellë përfitime të mëtejshme për ekonominë lokale.
Në kontrast, Georgieva paralajmëroi se IA-ja do të zhdukë shumë role që tradicionalisht mbahen nga punëtorët e rinj. “Detyrat që eliminohen janë zakonisht ato që kryhen sot nga vendet e punës fillestare, ndaj të rinjtë që kërkojnë punë e kanë më të vështirë të gjejnë një pozicion të mirë.”
Ndërkohë, edhe njerëzit, vendet e punës së të cilëve nuk ndryshohen drejtpërdrejt nga inteligjenca artificiale, rrezikojnë të vihen nën presion, shtoi ajo, pasi pagat e tyre mund të bien pa një rritje të produktivitetit nga IA-ja.
“Pra, klasa e mesme, në mënyrë të pashmangshme, do të preket,” parashikoi Georgieva.
Për FMN-në, ndikimi nuk është njëkahësh. Nga njëra anë, Georgieva theksoi se vendet e punës që përmirësohen nga IA priren të paguhen më mirë. Kjo rrit konsumin dhe gjallëron ekonomitë locale, nga restorantet te shërbimet. Por ana tjetër e medaljes është shumë më e vështirë: detyrat që zhduken janë shpesh ato të nivelit fillestar, duke e bërë më të vështirë hyrjen e të rinjve në tregun e punës dhe duke pakësuar shkallët e karrierës.
Një rrezik edhe më i madh, sipas Georgievas, është presioni mbi punët që nuk preken drejtpërdrejt nga IA. Këto priren të mbeten prapa në produktivitet dhe paga, duke ushtruar një shtrëngesë mbi shtresën e mesme. “Në mënyrë të pashmangshme, klasa e mesme do të preket,” paralajmëroi ajo, duke nënvizuar se polarizimi i të ardhurave mund të përshpejtohet nëse politikat publike nuk reagojnë me shpejtësi.
Në Davos, FMN e lidhi këtë tronditje teknologjike me një realitet më të gjerë: bota është bërë më e prirur ndaj goditjeve, nga gjeopolitika te klima dhe teknologjia. Kjo kërkon, sipas Georgievas, sisteme arsimore më fleksibile, politika aktive të tregut të punës dhe rrjete sigurie sociale që mbështesin tranzicionin, jo ruajtjen e status quo-së.
Në praktikë, kjo do të thotë investime të shpejta në aftësi dixhitale, rikualifikim dhe mësim gjatë gjithë jetës; nxitje për ndërmarrjet që adoptojnë IA-në duke krijuar vende pune me vlerë të shtuar; dhe politika fiskale që zbusin goditjen mbi grupet më të ekspozuara.
Përndryshe, paralajmëroi FMN, përfitimet e produktivitetit nga IA rrezikojnë të përqendrohen në pak duar, ndërsa kostoja sociale të shpërndahet gjerësisht.
Mesazhi nga Davos ishte i qartë: IA nuk është vetëm çështje teknologjie, por politike dhe ekonomike. Dhe, sipas Kristalina Georgievas, dritarja për të vepruar po ngushtohet me shpejtësi. Nëse qeveritë presin, cunami do t’i gjejë të papërgatitura; nëse veprojnë tani, përfitimet e revolucionit të IA-së mund të shndërrohen në rritje më gjithëpërfshirëse dhe më të qëndrueshme.
Burimi: The Guardian
Më të lexuarat
