Kredia afatgjatë e dhënë nga sektori bankar në nivelet më të larta historike
Kredia afatgjatë në sistemin bankar shqiptar vijoi rritjen edhe gjatë vitit të kaluar, duke arritur një nga peshat më të larta historike kundrejt totalit të kredisë për ekonominë.
Pesha e kredisë mbi pesë vjet rritet ndjeshëm
Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se në fund të muajit nëntor 2025, kredia afatgjatë, me maturim mbi pesë vjet, përbënte 64.3% të totalit të kredisë bankare, nga 62% që ishte në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Ky tregues ndodhet pranë niveleve më të larta historike, të regjistruara në tetor 2025, kur pesha e kredisë afatgjatë kishte kaluar mbi 65% të portofolit total.
Gjatë viteve të fundit vërehet një tendencë e qëndrueshme rritjeje e kësaj forme kredie, e lidhur ngushtë me orientimin gjithnjë e më të madh të bankave drejt financimit të investimeve dhe veçanërisht të pasurive të paluajtshme.
Portofoli i kredisë afatgjatë në rritje dyshifrore
Në vlerë absolute, portofoli i kredive afatgjata arriti në 586.4 miliardë lekë, me një rritje vjetore prej 16.5%. Kreditë më tipike afatgjata janë ato që financojnë blerjen ose ndërtimin e pasurive të paluajtshme, si për individët ashtu edhe për bizneset.
Rritja e këtij segmenti është nxitur nga cikli i ri i tregut të pasurive të paluajtshme, si edhe nga oferta e lartë dhe konkurruese e bankave për këtë lloj financimi.
Kredia për banesa dominon portofolin bankar
Sipas të dhënave zyrtare, kredia për blerje banesash nga individët ka arritur në 240.3 miliardë lekë, ose gati 2.5 miliardë euro, me një rritje vjetore prej 18%. Ky produkt përbën tashmë më shumë se 27% të gjithë portofolit të kredisë bankare për ekonominë, duke u kthyer në komponentin kryesor të huadhënies.
Paralelisht, edhe kredia për pasuri të paluajtshme dhënë bizneseve po rritet me ritme dyshifrore, duke arritur në 205.3 miliardë lekë, me një rritje prej 10.3% krahasuar me një vit më parë.
Qëndrueshmëri më e madhe, por edhe shqetësime për riskun
Zgjerimi i kredive hipotekare dhe i kredisë afatgjatë në përgjithësi kontribuon në një shpërndarje më të mirë të riskut kreditor dhe në një rritje më të qëndrueshme të portofolit bankar. Këto kredi karakterizohen nga amortizim më i ngadaltë dhe stabilitet më i lartë në kohë.
Megjithatë, rritja e shpejtë e kredisë për pasuri të paluajtshme, veçanërisht gjatë dy viteve të fundit, ka shtuar shqetësimet e Bankës së Shqipërisë. Për këtë arsye, që nga muaji korrik 2025 kanë hyrë në fuqi masa kufizuese për kreditë rezidenciale, përfshirë nivele tavan për raportin e kredisë ndaj vlerës së pronës dhe raportin e shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave, me synim ngadalësimin e ritmit të huadhënies dhe ruajtjen e stabilitetit financiar.
