Ndërsa çmimet e vajit të ullirit po bien në BE, Shqipëria kryesoi rritjen me 7.2 për qind
Në vitin 2025 çmimet e vajit të ullirit ranë me 23% në BE, por Shqipëria shënoi rritjen më të lartë vjetore me 7.2% sipas Eurostat.
Rënie në BE pas katër vitesh rritje
Pas një periudhe rritjesh të forta, çmimet e vajit të ullirit për konsumatorët në Bashkimin Europian pësuan rënie në vitin 2025. Sipas të dhënave të Eurostat, çmimet ranë mesatarisht me 23% në të gjithë BE-në, duke shënuar rënien e parë pas katër vitesh rritje të pandërprerë.
Midis viteve 2022 dhe 2024, çmimet ishin rritur me 78%. Vetëm në vitin 2024, ato u rritën me 32.2%, pas një rritjeje prej 34.4% në 2023 dhe 14.5% në 2022. Në mars 2024, inflacioni vjetor i vajit të ullirit arriti në 52.4%, ndërsa në disa muaj të vitit 2023 kaloi gjithashtu pragun 50%.
Shqipëria me rritjen më të lartë
Ndryshe nga tendenca europiane, në vitin 2025 Shqipëria kryesoi për rritjen më të madhe të çmimit të vajit të ullirit, me 7.2% në terma vjetorë. Pas saj u rendit Rumania me 6.2%.
Kjo do të thotë se, ndërsa në shumicën e vendeve europiane çmimet u lehtësuan si rezultat i rritjes së prodhimit dhe stabilizimit të tregut, në Shqipëri trendi rënës nuk u reflektua.
Rënia e prodhimit dhe rikuperimi
Të dhënat nga Këshilli Ndërkombëtar i Ullirit tregojnë se prodhimi i vajit të ullirit në BE ra ndjeshëm në sezonin 2022/23, duke zbritur me 39% në 1.39 milionë tonë nga 2.27 milionë tonë një sezon më parë. Prodhimi u rikuperua në 1.55 milionë tonë në 2023/24 dhe pritet të arrijë rreth 2.11 milionë tonë në 2024/25.
Ekspertët e sektorit theksojnë se valët e të nxehtit dhe thatësirat ekstreme, sidomos në Spanjë, reduktuan ndjeshëm ofertën, duke detyruar tregun të përshtatej përmes rritjes së çmimeve. Spanja, që përfaqëson mbi 65% të prodhimit të BE-së, u godit më fort nga këto kushte klimatike.
Ku ranë më shumë çmimet
Në vitin 2025, Spanja regjistroi rënien më të madhe të çmimeve për konsumatorët, me 38.9%. Greqia pasoi me 29.2% dhe Portugalia me 24%. Këto ishin të vetmet vende ku rënia ishte më e theksuar se mesatarja e BE-së.
Sipas përfaqësuesve të industrisë, përmirësimi i ndjeshëm i prodhimit në sezonin 2024/25, veçanërisht në Europën Jugore, ka ndihmuar në normalizimin e furnizimit dhe zbutjen e presioneve mbi çmimet. Në vendet prodhuese, efekti i një korrjeje të mirë transmetohet më shpejt tek çmimet për konsumatorët.
Oferta dhe kërkesa në balancë
Ekspertët theksojnë se përveç rritjes së ofertës, edhe kërkesa më e dobët ka ndikuar në uljen e çmimeve në BE. Rritjet e forta të viteve të mëparshme çuan në një rënie të ndjeshme të konsumit të vajit të ullirit, duke shtuar presionin për rregullim të tregut.
Në Shqipëri, megjithatë, dinamika e çmimeve ka ndjekur një trajektore të ndryshme, duke e vendosur vendin në krye të rritjes në vitin 2025, në një kohë kur tregu europian po përjeton lehtësim të kostove për konsumatorët.
