Rritja e pagës minimale mbylli fabrikat e fasonit në janar
Rritja e pagës minimale në 50 mijë lekë nga janari 2026 ka shtuar presionin mbi industrinë fason, duke çuar në mbylljen e disa fabrikave dhe në rënie të eksporteve të tekstileve dhe këpucëve.
Presioni i kostove dhe mbyllja e fabrikave
Industria fason, prej dekadash një nga punëdhënësit kryesorë në vend dhe një motor i rëndësishëm i eksporteve, po përballet me një nga sfidat më të mëdha si pasojë e rritjes së vazhdueshme të pagës minimale. Nga 40 mijë lekë në vitin 2025, paga minimale u rrit në 50 mijë lekë në vitin 2026.
Florian Zekja nga Shoqata ProEksport tha se gjatë muajit janar shumë fabrika të vogla dhe të mesme janë mbyllur pasi nuk kanë përballuar kostot e reja të punës. Sipas tij, industria funksionon me marzhe të ulëta fitimi dhe me kontrata të lidhura kryesisht me tregjet europiane, ku çmimet përcaktohen nga konkurrenca globale.
Ndryshe nga sektorë të tjerë që mund të transferojnë kostot te konsumatori final, fasoneria punon me porosi dhe çmime të paracaktuara nga partnerët e huaj. Çdo rritje e kostove të punës reflektohet menjëherë në strukturën financiare të kompanive, duke i shtyrë disa prej tyre të ndërpresin aktivitetin.
Rënie e eksporteve dhe ndikim zinxhir
Mbyllja e fabrikave është reflektuar edhe në tregtinë e jashtme. Në janar 2026, sektori i tekstileve dhe këpucëve realizoi shitje prej 8 miliardë lekësh, me një rënie prej 5.8% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Paga minimale në janar ishte 25 për qind më e lartë se në 2024 dhe 66 për qind më e lartë se në 2021. Përveç pagës bazë, rritja shoqërohet edhe me kontribute më të larta shoqërore dhe sigurime, duke shumëfishuar ndikimin për fabrikat me qindra punonjës.
Situata rëndohet nga faktorë të jashtëm si rënia e kërkesës nga jashtë, rritja e kostove logjistike dhe konkurrenca e fortë nga vendet e rajonit dhe Azisë, ku kostoja e punës mbetet më e ulët. Në këtë kontekst, çdo rritje e kostove në Shqipëri dobëson më tej konkurrueshmërinë e sektorit.
Rreziku për punësimin dhe zhvendosja e prodhimit
Tekstilet dhe këpucët vijojnë të jenë grupi më i madh eksportues në vend, me rreth 30 për qind të totalit të eksporteve. Megjithatë, operatorët paralajmërojnë se rritja e shpejtë e pagës minimale, pa politika mbështetëse, po nxit mbylljen e fabrikave dhe zhvendosjen e prodhimit drejt vendeve me kosto më të ulëta.
Kompanitë italiane Cofra dhe Cotonela, që kanë pasur baza prodhimi në Shqipëri, janë tërhequr ose kanë reduktuar kapacitetet, ndërsa subjekte të tjera po shqyrtojnë zhvendosjen e një pjese të prodhimit jashtë vendit.
Rreziku kryesor mbetet humbja e vendeve të punës. Fasoneria punëson dhjetëra mijëra persona, veçanërisht gra dhe punonjës në qytete të vogla, ku alternativat e punësimit janë të kufizuara. Mbyllja e linjave prodhuese do të kishte pasoja të ndjeshme sociale dhe ekonomike për komunitetet lokale.
