EBRD: Kosova ndër vendet më të goditura nga tarifat e reja të Amerikës, Shqipëria preket pak
Raporti i EBRD tregon rritje tarifash për 29 vende, Kosova me rritje deri në 4.8 pikë.
Paketa e re e tarifave prej 10 për qind e vendosur nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës ka prekur ndjeshëm disa ekonomi në zhvillim, ndërsa Kosova renditet ndër vendet më të goditura në rajonin ku operon Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (EBRD). Sipas raportit të publikuar më 26 shkurt, eksportuesit kosovarë do të përballen me kosto më të larta dhe konkurrencë më të fortë në tregun amerikan pas hyrjes në fuqi të masës më 24 shkurt.
Kosova mes vendeve me rritjen më të madhe
EBRD thekson se tarifat e importit të SHBA-së për vendet e rajonit janë rritur mesatarisht me 0.3 pikë përqindjeje dhe 29 shtete përballen tani me norma më të larta. Rritjet më të mëdha janë regjistruar në Armeni, Egjipt, Kenia, Kosovë dhe Ukrainë, ku shtesa lëviz nga 3.7 deri në 4.8 pikë përqindjeje. Në të kundërt, Bosnja dhe Hercegovina, Serbia, Moldavia dhe Tunizia konsiderohen përfituese relative, pasi tarifat ndaj tyre kanë pasur rritje minimale ose kanë mbetur pothuajse të pandryshuara.
Shqipëria me rritje të kufizuar
Shqipëria rezulton më pak e prekur nga ndryshimet e fundit. Sipas të dhënave të EBRD, tarifat mesatare për vendin janë rritur me 2 pikë përqindje, nga 9 në 11 për qind, por Shqipëria mbetet ndër shtetet me nivelin më të ulët të tarifave në rajon. Në total, tarifat e importit të SHBA-së për vendet ku operon EBRD janë rritur nga 14.6 në 15 për qind, duke shtuar presionin mbi eksportuesit, megjithëse raporti vlerëson se efekti ka qenë më i kufizuar nga sa pritej.
Vendimet ligjore dhe lëvizjet e Trump
Më 20 shkurt, Gjykata Supreme e SHBA-së rrëzoi një pjesë të tarifave globale të vendosura nga Donald Trump, duke lënë në fuqi vetëm ato për industrinë e çelikut, aluminit, drurit dhe automobilave. Presidenti amerikan nënshkroi më pas një urdhër ekzekutiv për vendosjen e tarifës 10 për qind në bazë të nenit 122 të Aktit të Tregtisë të vitit 1974, i cili i lejon atij të aplikojë një tarifë të tillë për 150 ditë pa miratimin e Kongresit. Ai ka paralajmëruar gjithashtu mundësinë e rritjes në 15 për qind, por pa një direktivë zyrtare deri tani.
Rritje e eksporteve të Kosovës drejt SHBA
Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, eksportet drejt SHBA-së janë rritur ndjeshëm vitet e fundit, nga 3 milionë euro në vitin 2019 në mbi 131 milionë euro në vitin 2022. Produktet kryesore përfshijnë ushqime, lëngje, tekstile, dyshekë, si dhe prodhime nga druri dhe plastika. Presidenti amerikan ka argumentuar se tarifat janë të domosdoshme për të ulur deficitin tregtar, i cili javën e kaluar arriti në rreth 1.2 trilionë dollarë, me një zgjerim prej 2.1 për qind krahasuar me vitin 2024.
