Kursi i këmbimit godet manifakturën, 12 mijë vende pune të humbura në 2025
Bizneset fason kërkojnë ndërhyrje nga qeveria për kursin euro-lek dhe lehtësi fiskale për të frenuar rënien e sektorit.
Sektori i manifakturës në Shqipëri po përballet me vështirësi të mëdha financiare, të lidhura kryesisht me zhvlerësimin e euros ndaj lekut. Përfaqësues të industrisë ngritën shqetësimin në Komisionin e Ekonomisë, duke theksuar se gjatë vitit 2025 sektori ka humbur rreth 12 mijë vende pune.
Sipas sipërmarrësve të këtij sektori, shumë kompani të huaja që operojnë në industrinë fason po zhvendosin aktivitetin drejt vendeve të tjera me kosto më të ulëta. Ata paralajmërojnë se rënia e euros po godet drejtpërdrejt stabilitetin financiar të kompanive eksportuese.
Kursi i këmbimit po ul fitimet
Përfaqësues të industrisë theksuan se shumica e kompanive eksportuese realizojnë të ardhurat në euro, ndërsa pothuajse të gjitha kostot i kanë në lekë. Si rezultat, çdo zhvlerësim i euros përkthehet në ulje të fitimit dhe rritje të rrezikut për falimentim.
Sipas tyre, ky zhvillim po rëndon kostot e prodhimit dhe po e bën gjithnjë e më të vështirë konkurrimin me tregjet e rajonit dhe të Europës.
Propozim për kurs të fiksuar për eksportuesit
Sektori i manifakturës ka propozuar që për eksportet e tij të vendoset një kurs referencë euro-lek në intervalin 101–105 lekë. Sipas përfaqësuesve të biznesit, nëse euro bie nën këtë nivel në treg, diferenca mund të kompensohet nga shteti mbi bazën e deklaratave të eksportit.
Bizneset argumentojnë se një mekanizëm i tillë do të ndihmonte në stabilizimin e sektorit dhe në ruajtjen e vendeve të punës.
Kërkohen edhe lehtësi fiskale
Përveç kursit të këmbimit, sipërmarrësit kërkojnë edhe ndryshime në politikat fiskale. Ata propozojnë heqjen e taksave për lëndët e para dhe rishikimin e tatimit mbi pagat, duke sugjeruar që kufiri për fillimin e tatimit të rritet mbi 50 mijë lekë.
Sipas përfaqësuesve të sektorit, aktualisht produktet e manifakturës shqiptare përballen me një barrë fiskale që i bën rreth 25 për qind më të shtrenjta krahasuar me vendet e rajonit dhe disa tregje europiane.
Rënie edhe në eksporte
Të dhënat e fundit tregojnë se eksportet e tekstileve dhe këpucëve kanë rënë ndjeshëm. Gjatë vitit të kaluar ato zbritën në rreth 1 miliardë euro, nga mbi 1.3 miliardë euro që ishin në vitin 2022, periudhë kur nisi edhe zhvlerësimi më i fortë i euros ndaj lekut.
Përfaqësuesit e industrisë paralajmërojnë se pa ndërhyrje mbështetëse rreziku për humbje të mëtejshme të vendeve të punës dhe tkurrje të sektorit mbetet i lartë.
