Qeveria arkëtoi 250 mln euro në 2025-n nga taksa e qarkullimit mbi naftën
Të ardhurat nga taksa mbi naftën arrijnë rekord, ndërsa çmimet mbeten ndër më të lartat në rajon.
Buxheti i shtetit arkëtoi rreth 24.2 miliardë lekë, ose afërsisht 250 milionë euro gjatë vitit 2025 nga taksa e qarkullimit mbi karburantet, duke shënuar nivelin më të lartë historik. Kjo taksë paguhet nga çdo përdorues automjeti sa herë që furnizohet me karburant, në një vlerë fikse prej 27 lekë për litër, pa përfshirë TVSH-në.
Krahasuar me një vit më parë, të ardhurat nga kjo taksë janë rritur me 13.6 për qind, ndërsa në raport me vitin 2019 rritja arrin në gati 30 për qind. Shtimi i konsumit të karburanteve ka qenë faktori kryesor që ka ndikuar në këtë ecuri, duke arritur në rreth 740 mijë ton gjatë vitit të kaluar.
Një nga arsyet e çmimeve të larta
Taksa e qarkullimit, e vendosur që në vitin 2012 dhe e rritur gradualisht deri në nivelin aktual prej 27 lekësh për litër që nga viti 2015, konsiderohet një nga faktorët kryesorë që ndikon në nivelin e lartë të çmimeve të karburanteve në Shqipëri. Në total, barra fiskale për një litër naftë arrin në mbi gjysmën e çmimit final, duke përfshirë akcizën, taksën e karbonit dhe TVSH-në.
Si pasojë, Shqipëria renditet ndër vendet me karburantin më të shtrenjtë në Europë në raport me të ardhurat e qytetarëve, pasi një litër naftë përfaqëson një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave ditore krahasuar me vendet e rajonit apo ekonomitë e zhvilluara.
Krahasimi me rajonin dhe propozimet për ndryshim
Në vendet fqinje, struktura e taksave mbi karburantet është më e lehtë dhe në disa raste janë ndërmarrë masa për uljen e përkohshme të barrës fiskale për të përballuar rritjen e çmimeve në tregjet ndërkombëtare. Në Shqipëri, përfaqësuesit e sektorit kanë propozuar që taksa e qarkullimit të hiqet nga çmimi i karburantit dhe të zëvendësohet me një tarifë vjetore mbi automjetet, të diferencuar sipas ndikimit në infrastrukturë.
Sipas tyre, kjo do të krijonte një sistem më të drejtë dhe do të ulte menjëherë çmimet për konsumatorët, ndërsa do të përmirësonte konkurrueshmërinë me vendet e rajonit. Megjithatë, qeveria ka mbajtur një qëndrim kundër ndryshimit të këtij mekanizmi.
Humbjet nga furnizimi jashtë vendit
Çmimet më të larta në vend kanë nxitur edhe furnizimin me karburant jashtë Shqipërisë, sidomos në zonat kufitare, duke sjellë humbje të konsiderueshme për ekonominë. Vlerësohet se kjo dukuri i kushton vendit të paktën 1 milion euro në ditë, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e konsumit zhvendoset drejt vendeve fqinje.
Nëse çmimet do të ishin më konkurruese, konsumi i brendshëm do të rritej ndjeshëm, duke kompensuar një pjesë të barrës fiskale dhe duke sjellë përfitime për qytetarët dhe ekonominë në tërësi.