BSH: Rritja potenciale e ekonomisë 3.5 për qind, duhen reforma për ta nxitur më tej
Ekonomia shqiptare po rritet mbi potencial, por për konvergjencë me BE duhen reforma strukturore.
Ekonomia shqiptare ka shënuar rritje mbi potencialin e saj në vitet e fundit, sipas një analize të Bankës së Shqipërisë. Raporti vlerëson se rritja potenciale për periudhën 2023 – gjashtëmujori i parë i vitit 2025 është rreth 3.5 për qind, ndërsa rritja faktike ka qenë mesatarisht 3.8 për qind, duke treguar se aktiviteti ekonomik ka tejkaluar lehtësisht ritmin e qëndrueshëm afatgjatë.
Këto zhvillime tregojnë një performancë pozitive të ekonomisë, por njëkohësisht nënvizojnë nevojën për reforma që do të mundësonin zgjerimin e potencialit të rritjes dhe një konvergjencë më të shpejtë me standardet e Bashkimit Evropian.
Çfarë është rritja potenciale
Rritja potenciale konsiderohet një nga treguesit më të rëndësishëm makroekonomikë, pasi përcakton ritmin maksimal të rritjes që një ekonomi mund të arrijë në mënyrë të qëndrueshme, pa krijuar presione inflacioniste. Ajo përfaqëson një ekuilibër afatgjatë ku faktorët e prodhimit, si puna, kapitali dhe produktiviteti, përdoren në mënyrë efikase.
Në terma afatgjatë, një rritje më e lartë potenciale lidhet me rritjen e të ardhurave për frymë, përmirësimin e qëndrueshmërisë fiskale dhe forcimin e pozicionit të jashtëm të ekonomisë.
Roli i politikave ekonomike
Sipas Bankës së Shqipërisë, në periudhën e fundit, kombinimi i politikave monetare, fiskale dhe financiare ka arritur të mbajë aktivitetin ekonomik pranë nivelit potencial, duke ruajtur ekuilibrat makroekonomikë dhe një inflacion të qëndrueshëm.
Në afat të shkurtër dhe të mesëm, ritmi i rritjes potenciale shërben si një udhërrëfyes për koordinimin e këtyre politikave, në mënyrë që kërkesa dhe oferta në ekonomi të rriten në harmoni, duke siguruar punësim optimal dhe stabilitet çmimesh.
Reformat për rritje më të lartë
Banka e Shqipërisë thekson se për të përshpejtuar konvergjencën me vendet e Bashkimit Evropian, është e domosdoshme ndërmarrja e reformave strukturore. Këto reforma duhet të synojnë rritjen e produktivitetit, përmirësimin e klimës së biznesit dhe zgjerimin e kapaciteteve prodhuese të ekonomisë.
Sipas institucionit, identifikimi dhe ndjekja e ritmit të rritjes potenciale mbetet një proces i vazhdueshëm, i bazuar në analizën e të dhënave dhe përdorimin e metodave të ndryshme vlerësimi, me qëllim orientimin e politikave ekonomike drejt një zhvillimi të qëndrueshëm dhe afatgjatë.