Rriten të ardhurat nga kontributet, 170 milionë euro më shumë në 2025
Detyrimet e papaguara dhe formalizimi i tregut rrisin paralelisht të ardhurat nga kontributet.
Rritje e detyrimeve të papaguara
Detyrimet e papaguara për kontributet shoqërore dhe shëndetësore gjatë vitit 2025 arritën në 263 milionë euro, duke shënuar një rritje prej rreth 19 milionë eurosh krahasuar me vitin 2024, sipas raportit vjetor të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve. Kjo rritje lidhet edhe me forcimin e masave administrative, përfshirë penalitetet dhe kamatëvonesat që përfshihen në totalin e detyrimeve.
Rritje e fortë e të ardhurave nga kontributet
Në të njëjtën kohë, të ardhurat nga kontributet shoqërore dhe shëndetësore kanë shënuar një rritje të ndjeshme, duke arritur në rreth 1.78 miliardë euro, ose afro 170 milionë euro më shumë se një vit më parë. Kjo rritje është nxitur nga zgjerimi i bazës së kontribuuesve dhe formalizimi i pagave, si rezultat i aksioneve kundër informalitetit.
Dy realitete paralele në treg
Të dhënat tregojnë një situatë të dyfishtë në tregun e punës: nga njëra anë, biznese që vijojnë të shmangin pagesat ose të punësojnë në mënyrë informale, dhe nga ana tjetër, një rritje e formalizimit që sjell më shumë të ardhura për buxhetin. Në disa raste, kompanitë zgjedhin t’i çojnë detyrimet në gjykatë, duke shtyrë pagesat, ndërsa në raste të tjera deklarojnë pamundësi për shlyerje për shkak të gjobave të larta.
Afatet dhe detyrimet ligjore
Sipas legjislacionit, pagesa e kontributeve duhet të kryhet brenda datës 20 të çdo muaji ose në përfundim të çdo tremujori kalendarik, konkretisht deri më 20 prill, 20 korrik, 20 tetor dhe 20 janar.
Ndikimi në pensione dhe shërbime
Mospagimi i sigurimeve ka pasoja të drejtpërdrejta për qytetarët, duke i privuar nga shërbimet shëndetësore dhe duke ulur përfitimet në pension. Për të marrë një pension kërkohen minimalisht 15 vite sigurime, ndërsa për pension të plotë duhen 39 vite pune, që pritet të rriten në 40 vite deri në vitin 2029. Aktualisht, mbi 50% e pensionistëve përfitojnë pension të pjesshëm pikërisht për shkak të mungesës së viteve të siguruara.
Lufta kundër informalitetit
Për të frenuar këtë fenomen, administrata tatimore ka intensifikuar kontrollet në sektorë si turizmi, ndërtimi dhe shërbimet shëndetësore, ku janë vendosur edhe paga minimale referuese, me synim rritjen e deklarimit të saktë dhe të ardhurave nga kontributet.