Fermerët nisin protestat pas heqjes së naftës falas, ekspertët: Skema e re rrit kostot
Ndryshimet në skemën kombëtare të bujqësisë për 2026 po kritikohen se nuk lehtësojnë kostot dhe rrezikojnë të dëmtojnë më tej sektorin.
Protestë e paralajmëruar nga blegtorët
Heqja e skemës së naftës falas për fermerët ka nxitur reagime të forta nga sektori bujqësor, ku Shoqata e Blegtorëve Prodhues të Qumështit ka paralajmëruar protestë para Ministrisë së Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural. Kundërshtimet lidhen me ndryshimet në Skemën Kombëtare 2026, e cila sipas tyre nuk reflekton nevojat reale të bujqësisë dhe blegtorisë.
Subvencionet rriten, por mbështetja bie
Skema e re parashikon rritje të pagesave direkte, ku subvencioni për lopë është rritur nga 10 mijë në 12 mijë lekë, por vetëm për fermat me më pak se 5 krerë. Megjithatë, kjo rritje konsiderohet e pamjaftueshme për të kompensuar heqjen e mbështetjes për karburantin, që ishte një element kyç për uljen e kostove të prodhimit.
Ekspertët: Fermerët humbasin financiarisht
Eksperti i bujqësisë Ervin Resuli thekson se blegtorët në fakt përfitojnë më pak nga skema e re. Ai sjell si shembull një fermë me 100 krerë lopë, e cila mund të marrë rreth 150 mijë lekë më shumë nga subvencionet direkte, por humbet rreth 500 mijë lekë nga heqja e naftës falas, duke rezultuar me një humbje neto prej rreth 350 mijë lekësh.
Kosto në rritje dhe mungesë mbështetjeje
Sipas ekspertëve, skema aktuale nuk adreson problemin kryesor të sektorit: rritjen e kostove të prodhimit. Çmimet e naftës, plehrave kimike dhe inputeve të tjera janë rritur ndjeshëm, ndërsa masat e reja nuk ofrojnë mekanizma për t’i zbutur këto goditje.
Pakënaqësi për premtimet e parealizuara
Para miratimit të skemës, përfaqësuesit e sektorit kishin kërkuar një mbështetje prej 20 mijë lekësh për çdo lopë pa tavan, ndërsa gjatë diskutimeve ishte arritur një dakordësi për 15 mijë lekë për krerë. Megjithatë, kjo nuk u reflektua në vendimin final, duke rritur pakënaqësinë mes fermerëve.
Skema e TVSH-së nuk ndihmon prodhimin
Ekspertët kritikojnë edhe mekanizmin e kompensimit të TVSH-së 10%, duke theksuar se ai nuk ndihmon drejtpërdrejt në uljen e kostove të prodhimit. Për më tepër, kjo skemë përjashton një pjesë të madhe të fermerëve, veçanërisht ata që operojnë si individë të thjeshtë ose në forma të tjera juridike.
Sektori përballet me sfida strukturore
Sektori i bujqësisë dhe blegtorisë vijon të përballet me mungesë politikash zhvillimore, rritje të kostove dhe presion nga faktorë të jashtëm si kriza e çmimeve globale. Në këto kushte, përfaqësuesit e sektorit paralajmërojnë se mungesa e ndërhyrjeve efektive mund të thellojë më tej vështirësitë dhe të ndikojë negativisht në prodhimin vendas.