FMN paralajmëron dëme të qëndrueshme ekonomike nga lufta me Iranin
FMN paralajmëron ulje të parashikimeve për rritjen ekonomike globale për shkak të luftës në Lindjen e Mesme.
Kristalina Georgieva, drejtoreshë menaxhuese e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), deklaroi se institucioni do të ulë parashikimet për rritjen ekonomike globale për shkak të luftës në Lindjen e Mesme, duke paralajmëruar pasoja afatgjata edhe në skenarin më optimist.
“Edhe në rastin më të mirë, nuk do të ketë një rikthim në gjendjen e mëparshme,” tha ajo, duke përmendur rritjen e kostove të energjisë, dëmtimin e infrastrukturës, ndërprerjet në furnizim dhe rënien e besimit në tregje si faktorë që do të rëndojnë mbi ekonominë globale.
FMN-ja parashikon gjithashtu të shpërndajë midis 20 dhe 50 miliardë dollarëve ndihmë emergjente për vendet e prekura nga lufta, ku shuma do të varet nga respektimi i armëpushimit.
Të paktën 45 milionë njerëz përballen me pasiguri ushqimore si pasojë e konfliktit.
Ndërkohë, presidenti i World Bank, Ajay Banga, deklaroi se institucioni mund të mobilizojë deri në 25 miliardë dollarë “shumë shpejt” për vendet në zhvillim të goditura nga lufta, me deri në 60 miliardë dollarë të disponueshme në afat më të gjatë.
Këto deklarata u bënë gjatë takimeve të pranverës të FMN-së dhe Bankës Botërore në Uashington, ku mblidhen politikëbërës ekonomikë nga e gjithë bota.
Lufta mes SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, e nisur më 28 shkurt, ka përfshirë rajonin në dhunë, ka bllokuar zinxhirët e furnizimit dhe ka çuar në rritje të çmimeve të naftës, pasi Teherani ka penguar pothuajse plotësisht kalimin në ngushticën e Hormuzit.
Sipas Bankës Botërore, Lindja e Mesme (pa përfshirë Iranin) pritet të rritet vetëm me 1.8% në vitin 2026, një ulje 2.4 pikë përqindje krahasuar me parashikimet para luftës.
Inflacioni global gjithashtu pritet të rritet, i nxitur nga goditjet në çmimet e naftës dhe ndërprerjet në zinxhirët e furnizimit.
Një deklaratë e përbashkët nga FMN-ja, Banka Botërore dhe World Food Programme paralajmëron se rritja e çmimeve të naftës, gazit dhe plehrave kimike, së bashku me pengesat në transport, do të çojnë në mënyrë të pashmangshme në rritje të çmimeve të ushqimeve dhe pasiguri ushqimore.
Sipas analizave të FMN-së, prodhimi ekonomik në vendet ku zhvillohen luftime bie me rreth 3% që në fillim dhe vazhdon të bjerë për vite me radhë.
Një vlerësim i mëhershëm i konfliktit ishte edhe më i drejtpërdrejtë: “Të gjitha rrugët çojnë drejt çmimeve më të larta dhe rritjes më të ngadaltë.”
k.jpg)