Mbi 1 milion banesa në Shqipëri, por vetëm 6 për qind të siguruara nga zjarri

Sigurimi i pronës mbetet në nivele shumë të ulëta, pavarësisht rreziqeve nga zjarret, tërmetet dhe përmbytjet.

Sigurimi i banesave ende në nivele minimale

Në Shqipëri, sigurimi i pronës vijon të mbetet një praktikë e kufizuar, edhe pse vendi përballet shpesh me rreziqe natyrore dhe incidente si zjarret apo tërmetet. Ngjarjet e fundit, si zjarri në një pallat në Tiranë, kanë rikthyer në vëmendje rëndësinë e sigurimit të banesave, por shifrat tregojnë se ndërgjegjësimi mbetet i ulët.

Aktualisht, më pak se 6% e banesave në vend janë të siguruara nga zjarri dhe dëmtime të tjera, ndërkohë që sigurimi mbetet kryesisht vullnetar dhe i detyrueshëm vetëm në rastet kur prona blihet përmes një kredie bankare.

Rritje e ngadaltë e kontratave të sigurimit

Të dhënat tregojnë një rritje graduale, por të kufizuar të kontratave të sigurimit të pronës. Nga rreth 47 mijë kontrata në vitin 2020, numri arriti në mbi 63 mijë në fund të vitit 2025. Megjithatë, kjo rritje mbetet e pamjaftueshme krahasuar me numrin total të banesave në vend. Sipas të dhënave të Censit 2023, në Shqipëri ka mbi 1.08 milion banesa, çka tregon një hendek të madh mes numrit të pronave dhe atyre të siguruara.

Pjesa më e madhe e banesave është e vjetër

Struktura e stokut të banesave tregon gjithashtu një nivel të lartë risku, pasi mbi 63% e tyre janë më të vjetra se 30 vite. Konkretisht, 26.1% janë ndërtuar para vitit 1981 dhe 37.5% në periudhën 1981–2000, ndërsa vetëm 36.4% janë ndërtuar pas vitit 2001. Kjo rrit ndjeshëm nevojën për sigurim, duke pasur parasysh standardet më të ulëta të ndërtimit në dekadat e mëparshme.

Sigurimi i detyrueshëm vetëm për kredi

Në praktikë, sigurimi i pronës është i detyrueshëm vetëm për qytetarët që blejnë banesa me kredi, të cilët duhet të lidhin kontratë sigurimi për mbrojtjen nga zjarri dhe dëmtime të tjera. Për pjesën tjetër të pronarëve, kjo mbetet një zgjedhje individuale.

Ndërkohë, ndërtuesit janë të detyruar të ofrojnë një sigurim 10-vjeçar, por ky mbulon vetëm defektet strukturore dhe dëmet që lidhen me cilësinë e ndërtimit, dhe jo rreziqe si zjarri apo përmbytjet.

Pritet sigurimi i detyrueshëm nga tërmetet

Prej disa vitesh po diskutohet edhe vendosja e sigurimit të detyrueshëm për banesat nga tërmetet dhe përmbytjet. Projektligji përkatës ka kaluar fazën e konsultimit publik dhe po shqyrtohet nga institucionet, me synimin për të krijuar një sistem më të gjerë mbrojtjeje për qytetarët.

Sipas draftit, sigurimi do të jetë i detyrueshëm për të gjithë pronarët dhe do të administrohet përmes një fondi kombëtar, ndërsa primi do të përcaktohet në bazë të rrezikut sizmik dhe ekspozimit ndaj përmbytjeve.

Nevoja për ndërgjegjësim më të lartë

Pavarësisht rreziqeve të larta dhe përvojave të fundit me fatkeqësi natyrore, sigurimi i pronës vijon të mos shihet si prioritet nga shumica e qytetarëve. Kjo situatë tregon nevojën për politika më të forta dhe ndërgjegjësim më të madh për mbrojtjen financiare të familjeve në rast emergjencash.

Burimi: Shqiptarja

Më të lexuarat