Qeveria planifikon investime 7.9 mld euro në transport deri në 2030, 2.4 mld euro për hekurudhat
Qeveria planifikon investime të mëdha në transport, me prioritet zhvillimin e hekurudhave dhe reduktimin e varësisë nga rrugët.
Shqipëria synon të investojë rreth 7.9 miliardë euro në sektorin e transportit deri në vitin 2030, me qëllim përafrimin me standardet evropiane dhe përmirësimin e ndërlidhjes së brendshme dhe rajonale. Strategjia e transportit parashikon një ndryshim të rëndësishëm të modelit aktual, duke kaluar nga dominimi i rrugëve drejt një roli më të madh të transportit hekurudhor dhe detar.
Hekurudhat marrin peshë strategjike
Një nga objektivat kryesorë është që deri në vitin 2030 rreth 20% e transportit të mallrave të realizohet përmes hekurudhave, ndërsa deri në vitin 2050 ky nivel synohet të dyfishohet. Në këtë kuadër, janë planifikuar 9 projekte hekurudhore me një vlerë totale prej 2.4 miliardë euro.
Projektet më të mëdha përfshijnë linjën Durrës–Prishtinë me një kosto prej 750 milionë euro, rehabilitimin e segmentit Rrogozhinë–Pogradec–kufi me Maqedoninë e Veriut me 541 milionë euro dhe linjën Vorë–Hani i Hotit me rreth 375.7 milionë euro.
Financimi përmes partneriteteve dhe institucioneve ndërkombëtare
Burimet e financimit për këto investime nuk kufizohen vetëm në buxhetin e shtetit. Strategjia mbështetet edhe në partneritete publike-private, koncesione, si dhe në financime nga institucione ndërkombëtare si Banka Europiane e Investimeve, BERZH dhe Banka Botërore, së bashku me mbështetjen e Bashkimit Europian.
Kjo qasje synon të rrisë efikasitetin në zbatimin e projekteve dhe të mobilizojë kapital privat për zhvillimin e infrastrukturës.
Rrugët mbeten të rëndësishme, por me fokus mirëmbajtjen
Megjithëse prioriteti zhvendoset drejt hekurudhave, rrjeti rrugor mbetet një komponent i rëndësishëm. Strategjia parashikon krijimin e një fondi të posaçëm për mirëmbajtjen e rrugëve, i cili do të financohet nga tarifat e akseve me pagesë.
Sipas objektivave, deri në vitin 2030 rreth 20% e rrugëve në vend pritet të jenë me pagesë, si pjesë e një modeli të ri për financimin dhe menaxhimin e infrastrukturës.
Transformim i mënyrës së transportit
Në tërësi, investimet e planifikuara synojnë një transformim të thellë të mënyrës se si lëvizin njerëzit dhe mallrat në Shqipëri, duke rritur rolin e hekurudhave dhe transportit detar dhe duke ulur presionin mbi rrjetin rrugor.