9500 aplikime për rivlerësim pronash në një muaj, Tirana kryeson me 40 për qind
Interesi për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme është rritur ndjeshëm, me mijëra aplikime të regjistruara në pak më shumë se një muaj në të gjithë vendin.
Tirana dhe Durrësi me kërkesën më të lartë
Sipas të dhënave nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës, janë regjistruar rreth 9500 aplikime për rivlerësimin e pronave që nga fundi i muajit shkurt. Gati 40 për qind e tyre i përkasin Tiranës, me 3,737 aplikime, ndërsa Durrësi renditet i dyti me rreth 1500 kërkesa.
Interesi më i madh në këto dy qytete lidhet me kërkesën e lartë për prona dhe rritjen e çmimeve gjatë viteve të fundit, duke i shtyrë qytetarët dhe bizneset të përditësojnë vlerën e pasurive të tyre.
Rivlerësimi për të reflektuar çmimet reale
Ekspertët e tregut të pasurive të paluajtshme theksojnë se ky proces synon të afrojë vlerën e regjistruar në Kadastër me çmimet aktuale të tregut. Sipas vlerësuesit Ervin Demirxhiu, rritja e çmimeve në pesë vitet e fundit ka qenë e konsiderueshme, çka ka rritur interesin për rivlerësim.
Në shumë bashki të vendit mungojnë referencat e përditësuara të çmimeve, ndaj qytetarët po i drejtohen ekspertëve të licencuar për të përcaktuar një vlerë më realiste të pronës.
Problematika dhe paqartësi në proces
Procesi nuk ka kaluar pa vështirësi, pasi në disa raste vlerat e përllogaritura të tatimit rezultojnë më të larta se sa pritej, duke detyruar qytetarët të rishikojnë aplikimet përmes noterëve. Një tjetër element që ka krijuar debat është aplikimi i amortizimit, që ul vlerën e pronës me 1 për qind për çdo vit përdorimi, deri në një maksimum prej 30 për qind.
Ky mekanizëm, në disa raste, mund të rrisë barrën tatimore në momentin e shitjes, duke krijuar pasiguri për qytetarët që kanë rënë dakord paraprakisht për një çmim të caktuar.
Dy mënyra për rivlerësim dhe kostot përkatëse
Rivlerësimi i pronës mund të kryhet në dy forma. Përmes Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, vlera përcaktohet sipas çmimeve minimale fiskale dhe tarifat variojnë nga 3,500 deri në 10,000 lekë. Ndërsa përmes ekspertëve të licencuar, vlera mund të jetë më e lartë dhe tarifa për shërbimin mund të arrijë deri në 200 euro.
Në rast se një pronë shitet me çmimin e rivlerësuar, nuk aplikohet tatim mbi diferencën. Për çdo vlerë mbi këtë nivel, tatimi mbetet 15 për qind.
Efekti në tregun imobiliar
Megjithëse procesi pritet të sjellë më shumë transparencë dhe stabilitet në tregun e pasurive të paluajtshme, ekspertët vlerësojnë se nuk ka gjasa që të ndikojë në uljen e çmimeve të pronave. Rivlerësimi shihet më shumë si një mekanizëm fiskal dhe formalizues sesa një faktor që ndikon drejtpërdrejt në ofertë dhe kërkesë.
Afati për përfundimin e këtij procesi është deri më 31 dhjetor 2026, duke i dhënë kohë qytetarëve të përditësojnë vlerën e pronave të tyre sipas realitetit të tregut.