Kuvendi i Kosovës e miraton projektligjin për çmimet tavan të produkteve të shportës
Ligji i ri synon ndërhyrje të përkohshme në treg për të mbrojtur qytetarët nga rritjet e menjëhershme të çmimeve.
Kuvendi i Kosovës ka miratuar përfundimisht projektligjin për vendosjen e çmimeve tavan për produktet e shportës bazë, pavarësisht kundërshtimeve të forta nga opozita. Ligji u votua me 63 vota pro dhe pa asnjë votë kundër apo abstenim, duke kaluar vetëm një javë pas miratimit në lexim të parë.
Për të hyrë në fuqi, projektligji duhet të nënshkruhet nga ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu.
Çfarë parashikon ligji
Ligji, i cili trajton masat e përkohshme për produktet themelore në raste destabilizimi të tregut, synon të kufizojë rritjet e menjëhershme dhe të pajustifikuara të çmimeve për një sërë mallrash bazë.
Në listën e produkteve përfshihen ushqimet kryesore si drithërat, buka, orizi, makaronat, vaji, qumështi dhe produktet e tij, si dhe artikuj të tjerë si uji, frutat, perimet, mishi, vezët, sheqeri dhe ushqimet për fëmijë. Po ashtu, ligji përfshin edhe produkte të higjienës personale dhe lëndë drusore për ngrohje.
Ligji parashikon krijimin e një bordi me pesë anëtarë, i cili do të jetë përgjegjës për vendosjen dhe monitorimin e çmimeve tavan, si dhe do të raportojë çdo tre muaj në Kuvend.
Kundërshtimet e opozitës
Partitë opozitare kanë shprehur rezerva të forta për përmbajtjen e ligjit, duke argumentuar se ai lë hapësira për ndërhyrje arbitrare në tregun e lirë. Sipas tyre, nuk janë të qarta kriteret që përcaktojnë se kur një rritje çmimi konsiderohet e pajustifikuar.
Deputetë të opozitës kanë paralajmëruar gjithashtu se mënyra e përzgjedhjes së bordit mund të ndikojë në pavarësinë e tij, duke qenë se anëtarët propozohet të vijnë kryesisht nga strukturat e qeverisë.
Qeveria: Masa vetëm në raste emergjente
Qeveria e Kosovës ka mbrojtur projektligjin, duke theksuar se ai nuk synon ndërhyrje të vazhdueshme në treg, por vetëm masa të përkohshme në situata të jashtëzakonshme. Sipas saj, ligji do të zbatohet vetëm për produktet e përcaktuara dhe vetëm kur ka çrregullime të forta të tregut.
Autoritetet argumentojnë se qëllimi kryesor është mbrojtja e konsumatorëve, veçanërisht kategorive më të cenueshme, nga luhatjet e forta të çmimeve.
Rishikim pas vendimit të Kushtetueses
Një ligj i ngjashëm ishte shpallur i pavlefshëm nga Gjykata Kushtetuese në vitin 2023. Qeveria thekson se në hartimin e projektligjit aktual janë marrë parasysh rekomandimet e gjykatës, për të garantuar përputhshmëri me Kushtetutën.
Miratimi i këtij ligji pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në tregun e produkteve bazë, duke hapur një debat të ri mbi balancën mes ndërhyrjes shtetërore dhe funksionimit të tregut të lirë.
k.jpg)