Obligacionet e shoqërive tregtare kalojnë vlerën e 400 milionë eurove
Tregu i titujve të borxhit të korporatave në Shqipëri po zgjerohet me ritme të shpejta, i nxitur kryesisht nga bankat dhe institucionet financiare.
Vlera e obligacioneve të emetuara nga shoqëritë tregtare në Shqipëri ka kaluar pragun e 400 milionë eurove, duke shënuar një zhvillim të rëndësishëm në tregun financiar vendas. Sipas të dhënave të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare, portofoli i obligacioneve me ofertë private arriti në 39.1 miliardë lekë, ose rreth 404 milionë euro, duke reflektuar një rritje të fortë gjatë vitit të fundit.
Vetëm përgjatë vitit 2025, ky portofol u zgjerua me rreth 10.7 miliardë lekë, ose 38 për qind më shumë krahasuar me një vit më parë, duke treguar interes në rritje për këtë formë financimi nga kompanitë dhe investitorët.
Dominim i bankave në treg
Obligacionet me ofertë private në Shqipëri mund të emetohen nga shoqëritë aksionare dhe u ofrohen një grupi të kufizuar investitorësh, kryesisht institucionalë ose deri në 100 individë. Që nga përdorimi i tyre në vitin 2011, emetuesit kryesorë kanë qenë bankat dhe institucionet financiare, të cilat i përdorin këto instrumente për të përmbushur kërkesat rregullatore për kapital.
Aktualisht, në treg janë 12 emetues aktivë, përfshirë 7 banka, 3 institucione financiare jobanka dhe 2 shoqëri tregtare. Gjatë vitit të kaluar, AMF regjistroi 10 akt-oferta të reja nga 4 banka, duke konfirmuar rolin dominues të sektorit bankar në këtë treg.
Pse po rritet përdorimi i obligacioneve
Bankat i përdorin obligacionet kryesisht për të rritur kapitalin rregullator, pasi rregullorja për mjaftueshmërinë e kapitalit lejon që instrumentet e borxhit të varur të përfshihen deri në një të tretën e kapitalit total. Kjo ka bërë që, sidomos pas vitit 2019, përdorimi i këtyre instrumenteve të shtohet ndjeshëm.
Në të njëjtën kohë, kërkesat për përmbushjen e standardeve si MREL kanë nxitur më tej bankat të përdorin obligacionet si alternativë ndaj rritjes së kapitalit përmes aksionarëve. Ky mekanizëm u jep gjithashtu hapësirë bankave për të shpërndarë dividendë, pasi një pjesë e kërkesave për kapital mbulohet përmes borxhit.
Zgjerim gradual edhe jashtë sektorit financiar
Megjithëse më rrallë, edhe kompani jashtë sektorit financiar kanë nisur të përdorin obligacionet si një alternativë ndaj kredive bankare. Për më tepër, në vitin 2023 u regjistrua edhe obligacioni i parë me ofertë publike, duke zgjeruar gamën e instrumenteve të disponueshme në treg.
Duke përfshirë edhe këtë instrument publik, vlera totale e titujve të borxhit të korporatave ka arritur në rreth 39.6 miliardë lekë, duke treguar një treg në zhvillim që po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi në financimin e ekonomisë.
k.jpg)