Raporti i BTI, 80 për qind e regjistrimeve të pronave vlerësohen të pasakta
Shqipëria ka avancuar në integrimin europian, por korrupsioni, patronazhi politik dhe çështjet e pronësisë mbeten sfida kryesore, sipas raportit të fundit të BTI.
Raporti “BTI 2026” i Fondacionit Bertelsmann, i publikuar në muajin mars, vlerëson progresin e vendeve në drejtim të demokracisë, ekonomisë së tregut dhe cilësisë së qeverisjes. Shqipëria paraqitet me rezultate pozitive në disa tregues, duke u renditur në vendin e 18-të nga 137 vende në Indeksin e Statusit, me 7.40 pikë.
Në transformimin politik vendi vlerësohet me 7.70 pikë dhe renditet i 20-ti, ndërsa në transformimin ekonomik me 7.11 pikë, duke u pozicionuar në vendin e 23-të. Rezultati më i mirë është regjistruar në treguesin e qeverisjes, ku Shqipëria renditet e 11-ta me 6.71 pikë.
Korrupsioni dhe patronazhi politik mbeten problem
Pavarësisht progresit të evidentuar në raport, BTI thekson se korrupsioni vazhdon të përbëjë një nga pengesat kryesore për zhvillimin institucional të vendit. Sipas raportit, hetimet e viteve të fundit për korrupsion të nivelit të lartë kanë nxjerrë në pah ekzistencën e rrjeteve politike dhe klienteliste, ku zyrtarë të lartë emërojnë bashkëpunëtorë në poste kyçe dhe ndikojnë në shpërndarjen e kontratave publike apo burimeve shtetërore.
Raporti vëren se këto praktika favorizojnë familjarë, biznese të lidhura politikisht dhe, në disa raste, edhe grupe me lidhje kriminale, duke dëmtuar konkurrencën dhe besimin e qytetarëve te institucionet.
Problemet e pronësisë vazhdojnë të mbeten të pazgjidhura
Një nga çështjet më problematike që evidenton raporti lidhet me regjistrimin e pronave. Sipas vlerësimeve të BTI, rreth 80 për qind e regjistrimeve të pronave në Shqipëri rezultojnë të pasakta, ndërsa afërsisht 10 për qind e territorit të vendit ende nuk është regjistruar.
Kjo situatë krijon pasiguri juridike për pronarët, pengon investimet dhe e bën sektorin e pronave veçanërisht të ekspozuar ndaj korrupsionit, abuzimeve dhe konflikteve ligjore. Raporti nënvizon se problemet e trashëguara të pronësisë vazhdojnë të ndikojnë negativisht në funksionimin e ekonomisë dhe në forcimin e shtetit të së drejtës.
Përparim drejt BE-së, por sfidat mbeten
BTI vlerëson se Shqipëria ka përshpejtuar procesin e integrimit europian dhe ka bërë hapa përpara në forcimin e institucioneve demokratike dhe ekonomisë së tregut. Megjithatë, raporti thekson se reformat duhet të shoqërohen me rezultate më konkrete në luftën kundër korrupsionit, forcimin e administratës publike dhe zgjidhjen e problematikave të pronësisë.
Sipas raportit, vetëm përmes adresimit të këtyre sfidave strukturore vendi mund të konsolidojë progresin e deritanishëm dhe të përshpejtojë më tej procesin e integrimit në Bashkimin Europian.