Studimi, çmimet e banesave në dekadën e fundit u rritën mbi katër herë më shumë se pagat
Një studim tregon se gjatë viteve 2015–2025 çmimet e banesave në Shqipëri janë rritur shumë më shpejt se pagat, duke e bërë blerjen e një prone më të vështirë.
Sipas studimit të realizuar nga Kevin Kamberi, indeksi kombëtar i çmimeve të banesave ka arritur në rreth 3.6 në vitin 2025, duke marrë si bazë vitin 2015 me vlerën 1. Në të njëjtën periudhë, indeksi i pagave është rritur vetëm në rreth 1.6.
Kjo do të thotë se çmimet e banesave janë rritur në mënyrë kumulative me rreth 260%, ndërsa pagat janë rritur me afërsisht 60%. Në terma relativë, rritja e çmimeve të pronave rezulton më shumë se katër herë më e lartë se rritja e të ardhurave nga pagat.
Hendeku u zgjerua pas vitit 2023
Studimi evidenton se diferenca mes çmimeve të banesave dhe pagave është thelluar ndjeshëm në fund të periudhës së analizuar. Deri në vitin 2023, indeksi i çmimeve të banesave kishte arritur në rreth 1.9, por më pas u rrit me ritme të përshpejtuara, duke arritur në rreth 2.8 në vitin 2024 dhe në 3.6 në vitin 2025.
Nga ana tjetër, indeksi i pagave ka vijuar të rritet, por me një ritëm dukshëm më të ngadaltë, duke krijuar një hendek gjithnjë e më të madh mes të ardhurave të familjeve dhe kostos së blerjes së një banese.
Përballueshmëria e banesave është përkeqësuar
Krahasimi i të dhënave tregon një kontrast mes përmirësimit të treguesve ekonomikë dhe mundësive reale të qytetarëve për të blerë një pronë. Edhe pse pagat nominale dhe fuqia blerëse janë rritur gjatë dekadës së fundit, ritmi shumë më i lartë i rritjes së çmimeve të pasurive të paluajtshme ka përkeqësuar ndjeshëm përballueshmërinë e banesave.
Sipas autorit, tregu është mbështetur nga rritja ekonomike, rritja e pagave dhe ulja e papunësisë, por edhe nga flukset e kapitalit të lidhura me zhvillimin e turizmit, investimet e huaja dhe blerjet e pronave nga jorezidentët.
Investimet e huaja kanë shtuar kërkesën për prona
Studimi evidenton se investimet e huaja direkte janë përqendruar kryesisht në sektorët e turizmit, ndërtimit dhe pasurive të paluajtshme. Sipas të dhënave të paraqitura, vlera e investimeve të huaja është rritur nga 0.99 miliardë dollarë në vitin 2015 në 1.87 miliardë dollarë në vitin 2025.
Ky fluks kapitali ka sjellë më shumë investime në ekonomi, por njëkohësisht ka rritur edhe kërkesën për prona, duke ushtruar presion shtesë mbi çmimet e banesave.
Forcimi i lekut pati efekt të dyfishtë
Sipas studimit, forcimi i lekut ka ndikuar në dy drejtime. Nga njëra anë, ai ka ulur kostot në lekë për materialet, makineritë dhe pajisjet e importuara që përdoren në sektorin e ndërtimit. Nga ana tjetër, zhvlerësimi i euros kundrejt lekut e bën teorikisht më të shtrenjtë blerjen e pronave në Shqipëri për investitorët që disponojnë valutë.
Megjithatë, interesi i blerësve të huaj ka mbetur i lartë, duke treguar se Shqipëria vazhdon të shihet si një destinacion tërheqës për investime në pasuri të paluajtshme, pavarësisht ndikimit të kursit të këmbimit.
Familjet që blejnë shtëpinë e parë përballen me vështirësi më të mëdha
Studimi arrin në përfundimin se rritja e vazhdueshme e vlerës së pasurive ka favorizuar pronarët ekzistues, ndërsa familjet që nuk zotërojnë ende një banesë, veçanërisht ato që synojnë të blejnë shtëpinë e parë, përballen me një hendek gjithnjë e më të madh mes të ardhurave dhe çmimit të banesave.
k.jpg)