Shqipëria ndër vendet me papunësinë më të lartë në shtetet e OECD
Shqipëria vijon të renditet mes vendeve me normën më të lartë të papunësisë në Organizatën për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD).
Sipas të dhënave për muajin maj 2026, papunësia në vend ishte 8.4 për qind, nivel që mbetet mbi mesataren e organizatës dhe më i lartë se në shumicën e ekonomive të rajonit.
Të dhënat e OECD tregojnë se, megjithëse tregu shqiptar i punës ka shënuar përmirësim krahasuar me vitet e mëparshme, sfidat strukturore vijojnë të kufizojnë krijimin e vendeve të reja të punës dhe shfrytëzimin e plotë të potencialit të fuqisë punëtore.
Vetëm Finlanda dhe Spanja kanë normë më të lartë
Në renditjen e vendeve të OECD-së, Finlanda regjistroi normën më të lartë të papunësisë me 10.8 për qind, e ndjekur nga Spanja me 10.3 për qind. Shqipëria, me 8.4 për qind, renditet menjëherë pas tyre, duke mbetur ndër ekonomitë me tregun më të vështirë të punës.
Në anën tjetër të renditjes, Japonia vijon të ketë një nga nivelet më të ulëta të papunësisë, me vetëm 2.5 për qind, duke reflektuar një treg pune shumë më të qëndrueshëm dhe konkurrues.
Sfidat strukturore vazhdojnë
Sipas analizës së të dhënave, niveli i papunësisë në Shqipëri lidhet me disa faktorë afatgjatë, si mungesa e vendeve të punës me produktivitet të lartë, emigracioni i vazhdueshëm i fuqisë punëtore, mospërputhja mes aftësive që kërkon tregu dhe atyre që ofron sistemi arsimor, si edhe pesha ende e lartë e sektorëve me vlerë të ulët të shtuar në ekonomi.
Këta faktorë bëjnë që përmirësimi i treguesit të papunësisë të jetë më i ngadaltë krahasuar me ekonomitë më të zhvilluara europiane.
Bizneset kërkojnë punonjës, por mungojnë aftësitë
Një tjetër veçori e tregut shqiptar të punës është se norma e papunësisë nuk pasqyron plotësisht situatën reale. Ndërsa një pjesë e popullsisë mbetet jashtë tregut të punës, shumë biznese raportojnë mungesë të fuqisë punëtore dhe vështirësi në gjetjen e punonjësve të kualifikuar.
Sektorë si turizmi, ndërtimi, bujqësia dhe teknologjia e informacionit vazhdojnë të përballen me mungesë të stafit, duke reflektuar hendekun mes kërkesës së tregut dhe aftësive të disponueshme.
Ndikimi në ekonomi dhe sfidat për të ardhmen
Një normë papunësie prej 8.4 për qind nënkupton se ekonomia shqiptare ende nuk po shfrytëzon plotësisht potencialin e saj njerëzor. Kjo ndikon në frenimin e konsumit, uljen e të ardhurave fiskale dhe ngadalësimin e rritjes së produktivitetit në afat të gjatë, ndërsa rrit presionin për emigrim, veçanërisht te të rinjtë dhe profesionistët.
Për t'iu afruar standardeve të Bashkimit Europian, ekspertët vlerësojnë se nevojiten më shumë investime në sektorë me vlerë të shtuar, forcimi i arsimit profesional, lidhja më e ngushtë mes sistemit arsimor dhe tregut të punës, si edhe politika që nxisin qëndrimin e kapitalit njerëzor në vend.
k.jpg)