Instituti i Vjenës: Investimet publike në Ballkanin Perëndimor nxisin transportin dhe industrinë
Transporti dhe industria përpunuese janë sektorët që përfitojnë më shumë nga investimet publike në Ballkanin Perëndimor, ndërsa ndikimi në arsim mbetet i papërfillshëm.
Transporti dhe industria përpunuese janë sektorët që marrin shtysën më të fortë nga investimet publike në Ballkanin Perëndimor, ndërsa ndikimi në arsim është praktikisht zero dhe lidhja me aktivitetet profesionale, shkencore dhe teknike rezulton negative. Gjetjet tregojnë se kapitali publik në rajon mbështet kryesisht infrastrukturën fizike, prodhimin dhe administratën, por krijon shumë më pak efekt në ekonominë e dijes.
Sipas të dhënave të Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare një rritje me 1 pikë përqindjeje të PBB-së e investimeve publike lidhet me rreth 0.24 pikë përqindjeje më shumë investime në transport në Ballkanin Perëndimor. Një efekt pothuajse i njëjtë, rreth 0.24 pikë, vlerësohet edhe për industrinë përpunuese.
Në të dy sektorët, efekti shtesë për Ballkanin Perëndimor është pozitiv dhe statistikisht domethënës. Kjo do të thotë se lidhja e investimeve publike me transportin dhe industrinë është më e fortë në rajon sesa në grupin krahasues të vendeve të BE-së në Evropën Qendrore, Lindore dhe Juglindore.
Ndikimi është pozitiv edhe në furnizimin me ujë, kanalizimet, menaxhimin e mbetjeve dhe rehabilitimin mjedisor, por më i kufizuar. Efekti i përgjithshëm i nënkuptuar për Ballkanin Perëndimor është rreth 0.06 pikë përqindjeje për çdo pikë shtesë të PBB-së të investuar nga sektori publik.
Në informacion dhe komunikim, efekti bie në vetëm rreth 0.02 pikë përqindjeje. Megjithëse komponenti shtesë për Ballkanin Perëndimor rezulton pozitiv, niveli i përgjithshëm mbetet shumë më i ulët se në transport dhe industri, duke treguar një lidhje të dobët mes investimeve publike dhe zgjerimit të sektorit digjital.
Kontrasti bëhet edhe më i fortë në sektorët e shërbimeve. Për aktivitetet profesionale, shkencore dhe teknike, efekti i përgjithshëm i nënkuptuar është rreth minus 0.12 pikë përqindjeje. Sipas raportit, investimet publike në Ballkanin Perëndimor mund të jenë më pak të lidhura me këto shërbime sesa në ekonomitë më të zhvilluara të BE-së.
Në arsim, efekti i përgjithshëm është praktikisht zero. Koeficienti pozitiv prej 0.034 pikësh për grupin krahasues neutralizohet nga efekti shtesë negativ prej 0.035 pikësh për Ballkanin Perëndimor. Edhe në art, argëtim dhe rekreacion, rezultati i përgjithshëm mbetet pranë zeros.
Administrata publike, mbrojtja dhe sigurimet shoqërore të detyrueshme janë përjashtimi më i fortë. Në këtë sektor, efekti i përgjithshëm i nënkuptuar arrin rreth 0.55 pikë përqindjeje, niveli më i lartë mes sektorëve të shërbimeve të analizuar.
Rezultati tregon se boshllëqet infrastrukturore dhe kufizimet e cilësisë së administratës bëjnë që investimet shtesë të kenë një efekt të madh në sektorët e lidhur drejtpërdrejt me shtetin. Në të njëjtën kohë, lidhjet e dobëta me arsimin, shkencën, shërbimet profesionale dhe teknologjinë kufizojnë aftësinë e investimeve publike për të mbështetur një ekonomi me vlerë më të lartë të shtuar.
k.jpg)