Rekomandimet e KLSH u injoruan, dy vite pas përmbytjeve masive, Vlora sërish nën ujë

22-10-2026

Dy vite pas përmbytjeve masive, Vlora përballet sërish me ujë në rrugë. KLSH kishte evidentuar 20 gjetje dhe 23 rekomandime.

Vetëm 20 minuta reshje shiu kanë mjaftuar që disa rrugë të qytetit të Vlorës të mbulohen sërish nga uji, duke rikthyer problematikën e përmbytjeve që prej vitesh shqetëson qytetin bregdetar. Situata e krijuar mbrëmjen e 21 tetorit 2026 risjell në vëmendje përmbytjet masive të 4 tetorit 2024, të cilat shkaktuan dëme të konsiderueshme materiale, si dhe rekomandimet e Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH) për përmirësimin e sistemit të kullimit.

Reshjet e para të vjeshtës shkaktuan grumbullime uji në disa zona të Vlorës, përfshirë lagjet “Pavarësia”, “Muradie” dhe “28 Nëntori”, zonën historike, bulevardin “Ismail Qemali” dhe rrugët pranë bibliotekës “Shefqet Musaraj”. Në disa akse, niveli i ujit arriti deri në 40 centimetra, duke vështirësuar qarkullimin e automjeteve dhe lëvizjen e qytetarëve.

Situata lidhet edhe me funksionimin e pjesshëm të hidrovorit të qytetit, i cili, për shkak të punimeve të restaurimit, nuk po operon me të katër pompat. Ndërkohë, mungesa e pastrimit të kanalizimeve vijon të mbetet një tjetër shqetësim për largimin e ujërave të reshjeve.

Problematikat e infrastrukturës kulluese ishin evidentuar më herët nga Kontrolli i Lartë i Shtetit. Pas përmbytjeve të tetorit 2024, institucioni ndërmori një auditim tematik për të verifikuar shkaqet, pasojat dhe reagimin e institucioneve përgjegjëse. Raporti përfundimtar, i konsultuar nga ekofin.al, përmbante 20 gjetje dhe 23 rekomandime, duke evidentuar mangësi infrastrukturore, mungesë investimesh, probleme të mirëmbajtjes dhe bashkëpunim joefektiv ndërinstitucional.

KLSH: Kanalet e papastruara ishin shkaku kryesor i përmbytjeve të vitit 2024

Një nga përfundimet kryesore të auditimit lidhej me gjendjen e rrjetit të kullimit. KLSH konstatoi se disa kanale të qytetit nuk ishin pastruar prej më shumë se 30 vitesh dhe ishin bllokuar nga aluvionet, mbeturinat dhe materialet inerte.

Sipas raportit, pjesa dërrmuese e pusetave të ujërave të bardha rezultonin jashtë funksionit për shkak të mungesës së pastrimit, ndërsa dimensionet e tyre nuk ishin të mjaftueshme për të përballuar reshjet intensive. Audituesit evidentuan gjithashtu se punimet për ndërtimin e ujësjellësit të ri në rrugët e qytetit kishin kontribuar në grumbullimin e materialeve inerte në rrjetin e kanalizimeve.

Në konkluzionin e përgjithshëm, KLSH përcaktoi se mospastrimi i kanaleve të hapura ishte shkaku kryesor i përmbytjes së 4 tetorit 2024, pasi këto kanale përbëjnë arteriet kryesore për largimin e ujërave të reshjeve.

Raporti vlerësonte se, nëse infrastruktura kulluese do të ishte funksionale dhe do të operonte me kapacitet të plotë, rreziku i një përmbytjeje të përmasave të tetorit 2024 do të kishte qenë i ulët.

Hidrovori pa pompa rezervë dhe gjenerator emergjence

Probleme serioze ishin evidentuar edhe në funksionimin e hidrovorëve. Sipas auditimit, hidrovori i qytetit të Vlorës punonte pa pompa rezervë, ndërsa linja elektrike që e furnizonte ishte e vjetër dhe mungonte një gjenerator i dedikuar për situatat emergjente.

Mangësi u konstatuan edhe në hidrovorin e Akërnisë, i cili gjatë përmbytjeve të 4 tetorit 2024 kishte funksionuar vetëm me 45 për qind të kapacitetit, për shkak të problemeve me tensionin elektrik.

KLSH evidentoi se në linjën e furnizimit me energji të këtij hidrovori ishin të lidhura edhe subjekte private, duke ndikuar në qëndrueshmërinë e tensionit dhe në kapacitetin e punës së pajisjeve.

Këto gjetje treguan se infrastruktura e pompimit kishte mangësi pikërisht në situatat kur kërkohej funksionimi i saj me kapacitet maksimal. Edhe në tetor 2026, hidrovori i qytetit raportohet se nuk po funksionon me të katër pompat për shkak të punimeve të restaurimit, duke rikthyer shqetësimin për kapacitetet rezervë dhe gatishmërinë e sistemit gjatë sezonit të reshjeve.

Asnjë investim në sistemin e kullimit gjatë viteve 2023–2024

Një tjetër gjetje e rëndësishme e auditimit lidhej me mungesën e investimeve për përmirësimin e infrastrukturës kulluese.

KLSH konstatoi se Ujësjellës Kanalizime Vlorë nuk kishte hartuar plane investimi dhe nuk kishte realizuar investime gjatë periudhës 2023–2024 për përmirësimin e sistemit të kullimit dhe mbrojtjen nga përmbytjet në qytet dhe në zonat urbane nën juridiksionin e saj. Sipas raportit, as strukturat paraardhëse nuk kishin planifikuar apo realizuar investime në këtë sistem gjatë viteve të fundit të shqyrtuara.

Auditimi evidentoi gjithashtu probleme strukturore që lidheshin me mosndarjen e rrjeteve të ujërave të ndotura nga ato të reshjeve. Gjatë shirave intensive, për të shmangur përmbytjet, punonjësit e Ujësjellës-Kanalizimeve hapnin pusetat për të mundësuar depërtimin e ujërave sipërfaqësore në rrjetin e ujërave të ndotura.

Kjo praktikë shkaktonte përzierjen e ujërave të shiut me ujërat e ndotura dhe rriste ndjeshëm volumin që duhej të përballonin stacionet e pompimit. Për rrjedhojë, problemet nuk kufizoheshin vetëm te kanalet e bllokuara, por lidheshin edhe me mënyrën e ndërtimit dhe funksionimit të sistemit të kanalizimeve.

Përgjegjësi të paqarta dhe mungesë bashkëpunimi mes institucioneve

Kontrolli i Lartë i Shtetit identifikoi mangësi edhe në administrimin e infrastrukturës së kullimit. Sipas raportit, transferimi i disa kanaleve dhe objekteve nga strukturat e kullimit te Bashkia Vlorë nuk ishte shoqëruar me dokumentacionin e plotë teknik, përfshirë hartat, profilet e kanaleve dhe të dhënat mbi veprat hidroteknike.

Në një rast, Bashkisë Vlorë i ishte transferuar vetëm godina e hidrovorit, ndërsa kanali që dërgonte ujin drejt tij nuk ishte përfshirë në transferim. Kjo kishte krijuar paqartësi lidhur me përgjegjësitë për mirëmbajtjen e infrastrukturës.

KLSH vlerësonte se bashkëpunimi ndërinstitucional nuk ishte efektiv, pasi skema e kullimit nuk administrohej tërësisht nga bashkia. Kanalet dytësore dhe tretësore ishin përgjegjësi e strukturave vendore, ndërsa kanalet kryesore administroheshin nga strukturat shtetërore të ujitjes dhe kullimit.

Raporti evidentoi gjithashtu se disa kanale në zonat e Akërnisë dhe Orikumit kishin më shumë se 15 vite pa u pastruar, ndërsa punimet e planifikuara në disa kanale të tjera nuk kishin përfunduar.

23 rekomandimet e KLSH-së dhe pikëpyetjet mbi zbatimin e tyre

Në përfundim të auditimit, Kontrolli i Lartë i Shtetit paraqiti 23 rekomandime për institucionet përgjegjëse, duke kërkuar ndërhyrje për të zvogëluar rrezikun e përmbytjeve në qytetin e Vlorës.

Rekomandimet përfshinin rehabilitimin dhe pastrimin e plotë të kanaleve kulluese, përmirësimin e furnizimit me energji elektrike të hidrovorëve, garantimin e funksionimit të tyre pa ndërprerje dhe kryerjen e kontrolleve të vazhdueshme teknike.

KLSH kërkoi gjithashtu përcaktimin e qartë të përgjegjësive institucionale, përmirësimin e koordinimit mes strukturave përgjegjëse dhe identifikimin e ndërtimeve që pengojnë funksionimin e sistemeve të kullimit.

Në konkluzionin e auditimit, institucioni paralajmëronte se pastrimi i kanaleve dhe rehabilitimi i sistemit kullues përbënin një detyrë urgjente, pasi pa funksionimin e duhur të kësaj infrastrukture, Vlora do të mbetej vazhdimisht e ekspozuar ndaj përmbytjeve.

Megjithatë, raporti dokumenton gjendjen e konstatuar gjatë periudhës së auditimit dhe nuk përcakton se sa prej rekomandimeve janë zbatuar deri në tetor 2026. Për këtë arsye, përmbytjet e fundit ngrenë pikëpyetje mbi masat e ndërmarra nga institucionet dhe efektivitetin e investimeve të mundshme gjatë dy viteve të fundit, por nuk provojnë në vetvete se të gjitha rekomandimet janë injoruar.

Fakti që vetëm 20 minuta reshje kanë mjaftuar për të krijuar grumbullime të konsiderueshme uji në disa rrugë tregon se kapaciteti i largimit të ujërave vijon të jetë një problem që kërkon vëmendje.

Përtej vështirësive në qarkullimin e automjeteve dhe lëvizjen e qytetarëve, përmbytjet e përsëritura përbëjnë rrezik për banesat, bizneset, automjetet dhe infrastrukturën publike, duke krijuar mundësi për dëme materiale dhe kosto ekonomike.

Dy vite pas përmbytjeve masive të 4 tetorit 2024, mbetet e paqartë se sa nga 23 rekomandimet e Kontrollit të Lartë të Shtetit janë zbatuar dhe nëse ndërhyrjet e realizuara kanë qenë të mjaftueshme për të përmirësuar funksionimin e sistemit kullues dhe për të ulur rrezikun e përmbytjeve në Vlorë.

Burimi: Ekofin.al