Trump paralajmëron largimin nga NATO për të marrë kontrollin e Groenlandës

13-01-2026

Presidenti amerikan nuk përjashton largimin nga NATO për të marrë kontrollin e Groenlandës.

Kërcënimi i hapur i Trump ndaj NATO-s

NATO mund të përballet me një krizë të thellë për shkak të Groenlandës. Donald Trump ka thyer një tjetër tabu, duke pranuar se mund të vendoset përballë një zgjedhjeje mes aneksimit të Groenlandës dhe ruajtjes së Aleancës Atlantike. Sipas tij, NATO pa Shtetet e Bashkuara nuk përbën një forcë frikësuese, pasi “Rusia nuk shqetësohet aspak për të, përveçse për sa na përket neve. As Kina”.

Ambiciet për Groenlandën dhe paralajmërimi për Europën

Trump ka riafirmuar ambiciet e tij ekspansioniste drejt veriut, duke deklaruar se “në një mënyrë apo në një tjetër, do ta kemi Groenlandën”, ndërsa paralajmëroi Europën se “duhet vërtet të rregullohet”. Ai përdori sërish tonin e ashpër negociues, duke shprehur bindjen se mund të arrihet një marrëveshje “tregtare” me Groenlandën dhe Danimarkën. Trump paralajmëroi gjithashtu se nëse SHBA-ja nuk e merr Groenlandën, atëherë ishulli mund të përfundojë nën ndikimin e Rusisë ose Kinës, gjë që ai tha se nuk do ta lejonte.

Reagimi i Groenlandës dhe Danimarkës

Këto deklarata kanë shkaktuar nervozizëm në Europë dhe në vetë Groenlandën. Qeveria e Nuuk-ut, e cila gëzon autonomi nga Kopenhaga, deklaroi se “nuk mund të pranojë” një kontroll nga ana e Shteteve të Bashkuara, duke theksuar se Groenlanda është pjesë e Commonwealth-it danez dhe e NATO-s. Sipas saj, mbrojtja e ishullit duhet të realizohet përmes NATO-s dhe nga të gjitha shtetet anëtare të saj, përfshirë SHBA-në.

Përpjekjet për ndërmjetësim brenda NATO-s

Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u përpoq të zbusë tensionet, duke theksuar se të gjithë aleatët bien dakord për rëndësinë strategjike të Arktikut dhe sigurisë arktike, veçanërisht në kushtet e hapjes së rrugëve të reja detare dhe rrezikut të shtimit të aktivitetit rus dhe kinez. Megjithatë, Komisioneri i BE-së për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, paralajmëroi se një pushtim ushtarak i Groenlandës nga SHBA-ja do të shënonte fundin e NATO-s.

Qëndrimet e Gjermanisë dhe Britanisë së Madhe

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, u përpoq të mbante një qëndrim më të balancuar, duke deklaruar se Gjermania ndan shqetësimet amerikane për nevojën e mbrojtjes më të mirë të kësaj pjese të Danimarkës dhe se situata duhet përmirësuar përmes bashkëpunimit me SHBA-në. Qeveria gjermane sqaroi se aktualisht nuk ekziston asnjë plan për dislokimin e trupave në Groenlandë, ndonëse Britania e Madhe kishte hedhur më herët hipotezën e një zgjidhjeje të tillë.

Reagimi i Kinës dhe tensionet gjeopolitike

Kina reagoi ashpër ndaj deklaratave të Trump, duke theksuar se Shtetet e Bashkuara nuk duhet të përdorin vende të tjera si pretekst për interesa egoiste. Pekini deklaroi se aktivitetet e Kinës në Arktik janë në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe synojnë paqen, stabilitetin dhe zhvillimin e qëndrueshëm në rajon.

Takime diplomatike dhe qëndrimi i Danimarkës

Në një javë vendimtare për ishullin arktik, Trump rikonfirmoi interesin e tij për territorin strategjik dhe të pasur me minerale, duke mos përjashtuar as përdorimin e forcës ushtarake. Ministrja e Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, dhe homologu i saj danez, Lars Løkke Rasmussen, pritet të zhvillojnë bisedime në Uashington me sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio. Danimarka ka theksuar se një traktat i vitit 1951 i lejon tashmë SHBA-së të rrisë praninë ushtarake në Groenlandë, por ka nënvizuar se ishulli nuk është në shitje dhe se zgjidhja duhet të jetë diplomatike.

Paralajmërimet për të ardhmen e NATO-s

Komisioneri evropian për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, deklaroi se përdorimi i forcës ushtarake nga SHBA-ja kundër Groenlandës do të shënonte fundin e NATO-s dhe se vendet e BE-së do të ishin të detyruara t’i vinin në ndihmë Danimarkës në rast agresioni. Ndërkohë, disa senatorë amerikanë kanë shprehur kundërshtimin ndaj idesë së marrjes së Groenlandës, duke theksuar se ajo nuk duhet të jetë pjesë e agjendës së SHBA-së.

Burimi: Shqiptarja