Informaliteti në sektorin e ndërtimit, mbi 55 për qind e pagave nën nivelin e referencës

Më shumë se 55 për qind e të punësuarve në sektorin e ndërtimit rezultojnë me paga nën nivelin minimal referencë të vendosur nga administrata tatimore.

Hendeku mes pagave të deklaruara dhe referencës fiskale

Sektori i ndërtimit, një nga motorët kryesorë të ekonomisë shqiptare, po përballet me kontrolle të shtuara fiskale, pasi të dhënat zyrtare tregojnë një diferencë të thellë mes pagave të deklaruara dhe atyre indikative të miratuara nga shteti në kuadër të planit sektorial kundër informalitetit.

Sipas statistikave të administratës tatimore, nga 64,572 punonjës të deklaruar në ndërtim, rreth 55 për qind e tyre rezultojnë me paga nën 50 mijë lekë, ndërkohë që paga minimale fiskale e referencës për këtë sektor është vendosur në nivelin 60 mijë lekë, edhe për pozicionet më të ulëta të punës.

Struktura aktuale e pagave në ndërtim

Të dhënat tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e punonjësve deklarohen me paga shumë poshtë standardit të tregut. Një segment i rëndësishëm rezulton nën 40 mijë lekë, një pjesë tjetër fiksohet në kufirin minimal të pagës, ndërsa vetëm rreth një e pesta e të punësuarve deklarohen me paga mbi 70 mijë lekë.

Sipas modelit referencë të administratës tatimore, pagat në ndërtim duhet të variojnë nga 60 mijë lekë për pozicionet më të thjeshta, deri në 140 mijë lekë për administratorë, menaxherë dhe drejtues teknikë.

Sa duhet të rriten pagat për të përmbushur referencën

Referuar analizës së tregut, paga mesatare e deklaruar në sektor vlerësohet rreth 60 mijë lekë, ndërsa paga mesatare indikative, bazuar në hierarkinë e profesioneve, llogaritet në intervalin 75 deri në 80 mijë lekë.

Kjo do të thotë se kompanitë e ndërtimit duhet të rrisin deklarimin mesatar të pagave me rreth 15 deri në 20 mijë lekë për punonjës, ose me 25–30 për qind, për t’u përputhur me standardin fiskal të vendosur nga tatimet.

Kategoritë më të prekura nga rritja e detyruar

Goditjen më të fortë e ndjejnë kategoritë që aktualisht deklarohen me paga nën 50 mijë lekë, për të cilat kërkohet një rritje e deklarimit nga 25 deri në 60 për qind vetëm për të arritur pragun minimal referencë.

Për punonjësit me paga të deklaruara nga 50 deri në 70 mijë lekë, rritja e nevojshme vlerësohet nga 10 deri në 20 për qind, në varësi të profilit profesional dhe pozicionit të punës.

Objektivi i tatimeve dhe ndikimi në ekonomi

Përmes vendosjes së pagave referencë, administrata tatimore synon që asnjë punonjës në ndërtim të mos deklarohet nën 60 mijë lekë, profesionistët teknikë të jenë mbi 80 mijë lekë dhe drejtuesit të deklarohen në intervalin 120–140 mijë lekë.

Plani antiinformalitet në këtë sektor pritet të sjellë efekte pozitive në ekonomi, duke rritur të ardhurat nga tatimi mbi pagat dhe kontributet shoqërore, si dhe duke ulur konkurrencën e pandershme në një sektor që qarkullon qindra milionë euro çdo vit.

Struktura e bizneseve në ndërtim

Në sektorin e ndërtimit operojnë aktualisht 8,784 tatimpagues, ku rreth 51 për qind e tyre janë të organizuar në formën e shoqërive me përgjegjësi të kufizuar, duke e bërë këtë sektor një nga më të mëdhenjtë dhe më të ndjeshmit ndaj politikave fiskale në vend.

Burimi: Scan

Më të lexuarat