Eurostat: Koeficienti Gini në Shqipëri u rrit në 30.4 në vitin 2025, kundrejt mesatares prej 29.2 në BE.

Pabarazia në shpërndarjen e të ardhurave në Shqipëri mbetet më e lartë se mesatarja e Bashkimit Europian, ndërsa gjatë vitit 2025 ka shënuar një përkeqësim të lehtë. Sipas të dhënave të Eurostat, koeficienti Gini, që mat nivelin e pabarazisë së të ardhurave, arriti në 30.4 në Shqipëri, nga 29.8 që ishte në vitin 2024. Ky tregues rezulton 1.2 pikë më i lartë se mesatarja e Bashkimit Europian, e cila në vitin 2025 ishte 29.2.

Të dhënat tregojnë se Shqipëria ka ndjekur një prirje të kundërt me atë të përgjithshme europiane. Ndërsa në vend diferencat në shpërndarjen e të ardhurave janë zgjeruar, në Bashkimin Europian është regjistruar një përmirësim i lehtë. Koeficienti Gini për vendet e BE-së zbriti nga 29.4 në vitin 2024 në 29.2 në vitin 2025, duke treguar një reduktim të pabarazisë në nivel mesatar.

Edhe të dhënat e fundit të INSTAT konfirmojnë zgjerimin e pabarazisë në Shqipëri. Sipas Anketës së të Ardhurave dhe Nivelit të Jetesës, të publikuar në tetor, koeficienti Gini u rrit në 30.37, nga 29.83 në vitin 2024. Kjo rritje është regjistruar pavarësisht se të ardhurat mesatare të disponueshme për frymë u rritën me 10.5 për qind gjatë vitit 2025.

Kjo tregon se rritja e të ardhurave mesatare nuk është shoqëruar me një shpërndarje më të barabartë të tyre mes familjeve shqiptare. Megjithëse niveli mesatar i të ardhurave është përmirësuar, treguesi i pabarazisë sugjeron se përfitimet nga kjo rritje nuk janë shpërndarë në mënyrë të njëtrajtshme.

Bullgaria me pabarazinë më të lartë në BE, Sllovakia me nivelin më të ulët

Në Europë, diferencat në shpërndarjen e të ardhurave ndryshojnë ndjeshëm nga një vend në tjetrin. Sipas Eurostat, Bullgaria kishte nivelin më të lartë të pabarazisë në Bashkimin Europian gjatë vitit 2025, me një koeficient Gini prej 37.7, e ndjekur nga Letonia me 35.6 dhe Lituania me 35.5.

Në anën tjetër, Sllovakia rezultoi vendi me shpërndarjen më të barabartë të të ardhurave, me një koeficient Gini prej 23.0. Pas saj renditeshin Belgjika me 23.4, Çekia me 24.0, Sllovenia me 24.6 dhe Polonia me 24.9.

Shqipëria, me një koeficient prej 30.4, qëndron mbi mesataren europiane, por nën nivelet e regjistruara në vendet me pabarazinë më të lartë të të ardhurave në Bashkimin Europian.

Si krahasohet Shqipëria me vendet e Ballkanit Perëndimor?

Në rajonin e Ballkanit Perëndimor, të dhënat më të fundit të disponueshme të Eurostat tregojnë nivele relativisht të ngjashme të pabarazisë në shpërndarjen e të ardhurave, megjithëse vitet e referencës ndryshojnë mes vendeve.

Serbia kishte një koeficient Gini prej 31.9 në vitin 2024, ndërsa Mali i Zi regjistronte një nivel prej 31.5 në vitin 2022. Në Maqedoninë e Veriut, koeficienti Gini ishte 30.3 në vitin 2023, pothuajse i njëjtë me nivelin prej 30.4 të regjistruar në Shqipëri gjatë vitit 2025.

Megjithatë, për shkak se të dhënat i përkasin viteve të ndryshme, krahasimi mes vendeve të rajonit duhet interpretuar me kujdes dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht ndryshimet më të fundit në shpërndarjen e të ardhurave.

Çfarë tregon koeficienti Gini për pabarazinë ekonomike?

Koeficienti Gini është një tregues statistikor që mat shkallën e pabarazisë në shpërndarjen e të ardhurave të disponueshme të popullsisë. Ai shprehet në një shkallë nga 0 në 100, ku vlera zero nënkupton barazi të plotë, pra një situatë ku të gjithë individët kanë të njëjtat të ardhura.

Në të kundërt, vlera 100 përfaqëson pabarazinë maksimale, kur të gjitha të ardhurat përqendrohen te një individ i vetëm. Sa më i lartë të jetë koeficienti Gini, aq më e pabarabartë është shpërndarja e të ardhurave në një vend.

Rritja e këtij treguesi në Shqipëri gjatë vitit 2025, nga 29.8 në 30.4 sipas Eurostat, tregon një zgjerim të diferencave në shpërndarjen e të ardhurave. Ndërkohë, fakti që koeficienti mbetet mbi mesataren e Bashkimit Europian evidenton se pabarazia ekonomike vijon të jetë një çështje e rëndësishme për vendin, edhe në kushtet e rritjes së të ardhurave mesatare.

Burimet: Monitor